Odwołanie zajęć może poświadczyć opiekun

Świadczenie to przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem podlega ubezpieczeniu chorobowemu, a dziecko nie ukończyło 8. roku życia. Zasiłek zostanie wypłacony, jeżeli o zamknięciu powiadomiono nie wcześniej niż 7 dni przed planowanym zamknięciem placówki.

Nieprzewidziane okoliczności

Fala lutowych mrozów spowodowała konieczność czasowego zamknięcia szkół w niektórych miejscowościach. Takie nieprzewidziane odwołanie zająć szkolnych może stanowić problem dla rodziców dziecka, ponieważ niemal z dnia na dzień muszą zapewnić mu całodzienną opiekę w czasie, kiedy dziecko normalnie przebywa w szkole.

Nie dla wszystkich opiekunów oznacza to konieczność wykorzystywania urlopu wypoczynkowego lub usprawiedliwionej, ale niepłatnej nieobecności w pracy. Wielu spośród nich może skorzystać z zasiłku opiekuńczego.

Jest on najczęściej wykorzystywany przez rodziców w razie konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem chorym. Choroba dziecka nie jest jednak jedyną okolicznością, w której świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu.

O wypłatę zasiłku opiekuńczego można się starać również m.in. w razie konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których ono uczęszcza.

Przysługuje on osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie. A zatem o świadczenie to może się ubiegać zarówno osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy, która ubezpieczeniu chorobowemu podlega obowiązkowo, jak i osoba prowadząca własną działalność lub pracująca na zlecenie - o ile z tego tytułu przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek opiekuńczy (w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego, który przysługuje za okresy choroby własnej ubezpieczonego) można uzyskać od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu. W przypadku tego świadczenia nie jest bowiem wymagany wcześniejszy okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu (tzw. okres wyczekiwania).

Pomoc dla jednego rodzica

Za nieprzewidziane zamknięcie szkoły, żłobka lub przedszkola uznaje się zamknięcie placówki, o którym ubezpieczony został powiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed odwołaniem zajęć. W przypadku mrozów decyzje o tym podejmowane są z reguły nieomal z dnia na dzień, więc z pewnością mogą być uznane za nieprzewidziane zamknięcie placówki.

Zasiłek opiekuńczy w takiej sytuacji przysługuje na równi matce lub ojcu dziecka, ale jest wypłacany tylko jednemu z rodziców - temu, który wystąpi o jego wypłatę. Jeżeli jednak w okresie zamknięcia szkoły lub przedszkola w domu znajduje się inna dorosła osoba, która może w tym czasie zapewnić opiekę dziecku (np. niepracujący rodzic, dziadkowie, którzy zgadzają się na sprawowanie opieki nad dzieckiem), wówczas zasiłek nie będzie należny.

Świadczenie przysługuje nie tylko na własne dziecko ubezpieczonego, ale również na dziecko jego małżonka, dziecko przysposobione lub przyjęte na wychowanie i utrzymanie.

Ważny jest wiek dziecka - w sytuacji nieprzewidzianego zamknięcia szkoły, żłobka lub przedszkola zasiłek na dziecko zdrowe przysługuje tylko do ukończenia przez nie 8. roku życia.

Bez potwierdzenia wystarczy oświadczenie

Podstawowym dokumentem, który umożliwi ubezpieczonemu uzyskanie zasiłku w takiej sytuacji jest oświadczenie ubezpieczonego. Co bardzo ważne - oświadczenie, a nie zaświadczenie.

Pracodawca, który ma wypłacić zatrudnionemu zasiłek, nie ma żadnych podstaw prawnych, aby żądać w tej sytuacji np. zaświadczenia ze szkoły czy przedszkola, że placówka faktycznie została zamknięta.

Pisemne oświadczenie ubezpieczonego jest tu w zupełności wystarczające, w razie wątpliwości co do jego prawdziwości płatnik zawsze może sprawę zgłosić do ZUS.

Oprócz oświadczenia ubezpieczonego konieczne jest skompletowanie pozostałych dokumentów, które standardowo wymagane są przy wypłacie zasiłku opiekuńczego, a zatem:

● wniosek do uzyskania zasiłku opiekuńczego na druku ZUS Z-15,

● zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3 (w przypadku pracowników) albo ZUS Z-3a (w przypadku pozostałych ubezpieczonych) - jeżeli płatnik nie jest uprawniony do wypłaty świadczeń i zasiłek ubezpieczonemu wypłaca ZUS.

Zasiłek opiekuńczy przysługujący z powodu zamknięcia szkoły, żłobka lub przedszkola wlicza się do 60 dni zasiłku opiekuńczego przysługujących rocznie ubezpieczonemu.

Wysokość świadczenia wynosi 80 proc. ustalonej podstawy zasiłku, którą - co do zasady - ustala się z przeciętnego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających opiekę.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80 proc. wynagrodzenia

170 szkół zostało zamkniętych z powodu lutowych mrozów

Joanna Stolarska

dgp@infor.pl

porady

Nazwa umowy nie musi decydować o stosunku łączącym strony

Nie. Wspomniany sposób wykonywania pracy przez kobietę odpowiadał cechom stosunku pracy wskazanym w art. 22 par. 1 kodeksu pracy. W szczególności wykonywała ona pracę na rzecz firmy i podlegając jego kierownictwu, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Praca ta była świadczona za wynagrodzeniem (zapomoga), co potwierdza tezę o pozornym charakterze umowy wolontariatu. Warto podkreślić, że jeśli zawarta przez strony umowa zawiera cechy umowy o pracę oraz umowy cywilnej, dla oceny charakteru zobowiązania, jakie połączyło obie strony, decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający. Wynika to z orzecznictwa Sądu Najwyższego (np. z wyroku z 7 marca 2006 r., I PK 146/05, OSNP 2007 nr 5 - 6, poz. 67). Oceny charakteru umowy należy dokonywać jednak nie tylko na podstawie przyjętych przez jej strony postanowień, które mogą mieć na celu stworzenie pozoru innej umowy, lecz także na podstawie faktycznych warunków jej wykonywania (wyrok SN z 5 maja 2010 r., I PK 8/10).

Podstawa prawna

Art. 22 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21 poz. 94 z późn. zm.).

Porozumienie zmieniające warunki pracy można zawrzeć w sposób dorozumiany

W takim przypadku zmiana zakresu obowiązków pracownika może być potraktowana jako dorozumiana zmiana treści stosunku pracy (na podstawie art. 60 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego. Jeżeli po upływie trzymiesięcznego okresu wykonywania innych obowiązków na podstawie art. 42 par. 4 k.p. pracownik nadal je wykonuje i sytuację tę akceptuje, to można przyjąć, że doszło w sposób dorozumiany do zawarcia porozumienia zmieniającego warunki pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., I PK 155/09).

Podstawa prawna

Art. 60 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) w związku z art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21 poz. 94 z późn. zm.).

Firmy nie mogą zawierać długotrwałych umów na czas określony

Firma, która wykorzystuje swą przewagę na rynku pracy i narzuca podwładnym długotrwałe umowy o pracę na czas określony (ale wcale nie zamierza zatrudniać pracownika przez tak długi okres czasu), narusza zasady współżycia społecznego. Takie działanie jest także niezgodne z prawem stron do wyboru umowy o pracę odpowiedniego rodzaju. Potwierdza to orzeczenie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r. (II PK 186/2008). Fakt, że kodeks pracy nie wskazuje górnej granicy okresu, na jaki można zawierać umowy terminowe, nie oznacza, że pracodawcy mogą dowolnie go określać. Dodatkowo SN wskazał, że wprowadzenie do umów terminowych klauzul umożliwiających wypowiedzenie nie oznacza, że jest to zwykły sposób rozwiązywania umów terminowych, a pracodawcy mogą dowolnie z niego korzystać. Oznaczałoby to całkowity brak stabilizacji zatrudnienia na podstawie umów na czas określony. not. LG

Podstawa prawna

Art. 8 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21 poz. 94 z późn. zm.).