Jakie świadczenia z ZUS przysługują niani, która ma kłopoty ze zdrowiem

Czy po 90 dniach ubezpieczenia niania dostanie zasiłek

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.813.jpg@RY2@

Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tj. z ubezpieczenia chorobowego, przysługują osobom, które płacą składkę chorobową. Niektórzy muszą ponosić takie koszty, a inni mogą to robić dobrowolnie. Obligatoryjnie ubezpieczeniu temu podlegają np. pracownicy. Dobrowolnie: m.in. chałupnicy czy zleceniobiorcy. Wszyscy oni mają prawo do zasiłku chorobowego po upływie okresu wyczekiwania. Pracownik ma to świadczenie po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia, a zleceniobiorca - po 90. Do tego okresu zalicza się poprzednie obowiązkowe lub dobrowolne okresy ubezpieczenia, pod warunkiem jednak że przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Zatem niania w opisanej w pytaniu sytuacji otrzyma zasiłek chorobowy, bo przerwa w ubezpieczeniu trwała krócej niż 30 dni, a cały okres ubezpieczenia (po zsumowaniu czasu zatrudnienia i opieki nad dzieckiem) wyniósł ponad 90 dni. W niektórych przypadkach prawo do zasiłku chorobowego przysługuje bez okresu wyczekiwania, a więc nawet od pierwszego dnia ubezpieczenia. Dotyczy to np. absolwentów szkół lub uczelni, osób, których niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do lub z pracy, czy ubezpieczonych obowiązkowo, którzy mają co najmniej 10-letni staż ubezpieczeniowy.

Podstawa prawna

Art. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy będzie zasiłek, gdy niania miała przerwę w chorobie

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.814.jpg@RY2@

Zgodnie z ustawą z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa do zasiłku chorobowego jest uprawniona m.in. osoba, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. W omawianym przypadku ubezpieczona była niezdolna do pracy bezpośrednio po ustaniu umowy-zlecenia. Na dowód tego przedstawiła zaświadczenia lekarskie, z tym że nie posiadała dokumentu potwierdzającego niezdolność do pracy w jednym dniu pomiędzy okresami, na które były wystawiane zaświadczenie lekarskie. W związku z tym, ze względu na brak ciągłości niezdolności do pracy z powodu choroby, prawo do zasiłku chorobowego ustało. Skoro kobieta nie była w stanie przedstawić zaświadczenia lekarskiego, należało odmówić jej prawa do zasiłku, nawet jeśli niezdolność do pracy mogła trwać nieprzerwanie po ustaniu zlecenia.

Podstawa prawna

Art. 6 i 7 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy niania na zleceniu dostanie zasiłek wyrównawczy

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.815.jpg@RY2@

Opiekunka wykonuje swoje zadania na postawie umowy-zlecenia, więc nie może otrzymać zasiłku wyrównawczego z ZUS. Tylko pracownik może otrzymać taki zasiłek. Przysługuje on, gdy ma zmniejszoną sprawność do pracy, a jego miesięczne wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek poddania się rehabilitacji zawodowej. Jest ona prowadzona w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej lub u pracodawcy na wyodrębnionym stanowisku pracy, dostosowanym do potrzeb adaptacji lub przyuczenia do określonej pracy. Prawo do zasiłku wyrównawczego powstaje od dnia, w którym zatrudniony podjął rehabilitację, a ustaje z dniem jej zakończenia i przesunięcia do innej pracy. Zasiłek ten nie może być jednak wypłacany dłużej niż przez 24 miesiące. Prawo do niego ustaje w przypadku stwierdzenia przez lekarza orzecznika ZUS, że z uwagi na stan zdrowia pracownika dalsza rehabilitacja stała się niecelowa. Zasiłek ten nie przysługuje pracownikowi uprawnionemu do innych świadczeń, np. emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Podstawa prawna

Art. 23 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy opiekunka ma prawo do zasiłku macierzyńskiego

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.816.jpg@RY2@

Kobieta w okresie ubezpieczenia chorobowego lub urlopu wychowawczego ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. Takie świadczenie przysługuje m.in. gdy w tym czasie urodziła dziecko lub przyjęła na wychowanie potomka, który nie ma jeszcze siedmiu lat. Świadczenie przysługuje przez: 20 tygodni (140 dni) w przypadku urodzenia jednego dziecka w trakcie jednego porodu i odpowiednio 31 tygodni (217 dni) - dwoje dzieci, 33 tygodni (231 dni) - trójki dzieci, 35 tygodni (245 dni) - czwórki, 37 tygodni (259 dni) - pięciorga i więcej dzieci w czasie jednego porodu. Dwa tygodnie urlopu macierzyńskiego i pobierania zasiłku macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidywaną datą porodu. Ubezpieczona po wykorzystaniu tego czasu może zrezygnować z pozostałej części. W takim przypadku niewykorzystaną resztę urlopu i zasiłku macierzyńskiego udziela się pracownikowi (ojcu dziecka) na jego pisemny wniosek. Pracownica występuje z pisemnym wnioskiem w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej na siedem dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza zaświadczenie pracodawcy ojca dziecka potwierdzające termin rozpoczęcia przez niego urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z pozostałej części przez kobietę. W razie urodzenia dziecka martwego lub jego zgonu przed upływem ośmiu tygodni ubezpieczonej przysługuje zasiłek macierzyński w wymiarze ośmiu tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez siedem dni od dnia zgonu dziecka. Jeżeli był to poród mnogi, a jedno z dzieci (lub więcej) było martwo urodzone lub nastąpił zgon w okresie pierwszych ośmiu tygodni, świadczenie jest płacone przez okres odpowiedni do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

Podstawa prawna

Art. 29 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy ZUS musi przyznać niani zasiłek opiekuńczy

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.817.jpg@RY2@

Wszystkim podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem własnym, dzieckiem małżonka, przysposobionym, a także obcym, przyjętym na wychowanie i utrzymanie. Prawo do świadczenia należy się za opiekę nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat 8, chorym do lat 14, innym chorym członkiem rodziny, w tym dzieckiem starszym niż 14 lat. Uprawnieni do zasiłku są zarówno matka, jak i ojciec dziecka. Wypłaca się je jednak tylko jednemu z nich. Prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem przysługuje w przypadku: nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko, porodu lub choroby małżonka stale opiekującego się dzieckiem, pobytu małżonka stale opiekującego się dzieckiem w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.

Podstawa prawna

Art. 32 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Czy opiekunka otrzyma świadczenie rehabilitacyjne

@RY1@i02/2012/013/i02.2012.013.18300150e.818.jpg@RY2@

ZUS może przyznać choremu świadczenie rehabilitacyjne. Są możliwe dwie sytuacje. Ze świadczenia mogą skorzystać ubezpieczeni, którzy po wyczerpaniu pobierania zasiłku chorobowego nadal są chorzy, jednak dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują szanse na powrót do zatrudnienia. Świadczenie to może też być przyznane osobie, która po wykorzystaniu okresu zasiłkowego została skierowana na badanie przez lekarza orzecznika ZUS w celu przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, a ten orzekł, że rokuje ona odzyskanie zdolności do pracy i potrzebuje przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Zakład przyznaje wówczas prawo do świadczenia na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy. Wypłaca się je za każdy dzień niezdolności do pracy, w tym również za dni ustawowo wolne od pracy.

Podstawa prawna

Art. 18 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl