Podpisanie faktury nie pozbawi zasiłku z ZUS

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Stanowi o tym art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512).

Zasadą jest więc, że osoba, która prowadzi własną działalność gospodarczą (np. sklep, warsztat lub zakład usługowy) i korzysta z zwolnienia lekarskiego stwierdzającego jej niezdolność do pracy, nie może w tym czasie dalej zajmować się sprawami związanymi ze swoją działalnością i równocześnie pobierać zasiłek chorobowy. Wskazywał na to także Sąd Najwyższy w wyroku z 19 lipca 2001 r. (II UKN 494/00, OSNP 2003/9/234), stwierdzając, że zasiłek chorobowy nie przysługuje osobie prowadzącej działalność gospodarczą za okres wykonywania czynności związanych z tą działalnością w czasie zwolnienia lekarskiego. Przedsiębiorca nie może więc np. nadal zarządzać swoim przedsiębiorstwem czy zamawiać dostawy towarów lub ich odbierać, czy też spotykać się z klientami lub kontrahentami w celu uzyskania nowych zamówień. Nie może także wykonywać innej pracy zarobkowej (np. na rzecz innej firmy). Przy czym przez pracę zarobkową należy rozumieć wszelką pracę mającą przynieść zarobek (dochód) wykonywaną na każdej podstawie prawnej. Tak też wypowiadał się SN, który w wyroku z 5 kwietnia 2005 r. (I UK 370/04, OSNP 2005/21/342) stwierdził, że pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy chorobowej, jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim. Ponadto SN stwierdził, że pracą zarobkową jest nie tylko praca fizyczna, lecz mogą nią być także czynności polegające na sprawdzaniu stanu usług i ich jakości, sporządzaniu dokumentacji technicznej i kontrolnej usług czy wystawianiu wniosków o przyjęcie robót itp. (wyrok SN z 3 grudnia 1999 r., II UKN 236/99, OSNP 2001/7/237).

W praktyce dość często dochodzi do sytuacji, w której pracownicy ZUS stwierdzają, że osoby prowadzące działalność gospodarczą w czasie korzystania ze zwolnień podpisują dokumenty związane z funkcjonowaniem firmy. Powstaje wówczas pytanie, czy skutkiem tego powinna być utrata zasiłku chorobowego. Orzecznictwo SN w tej materii było zmienne, choć obecnie wydaje się, że dominuje w nim pogląd, iż wykonywanie formalnoprawnych czynności, do jakich jest zobowiązany przedsiębiorca jako pracodawca, czy podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych nie powodują utraty prawa do zasiłku chorobowego. Tak wypowiadał się SN w wyroku z 17 stycznia 2002 r. (II UKN 710/00, OSNP 2003/20/498). Podobnie wskazywał SN również w uzasadnieniu wyroku z 6 maja 2009 r. (II UK 359/08, OSNP 2011/1-2/16), stwierdzając, że przy stosowaniu art. 17 ust. 1 ustawy chorobowej należy odróżnić pracę zarobkową, wykonywaną w ramach działalności gospodarczej przez osobę jednoosobowo prowadzącą tę działalność, od czynności formalno-prawnych, do jakich jest zobowiązana jako pracodawca. Trudno bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego dokonanie wszelkich czynności, jakich wymaga prowadzenie działalności gospodarczej, powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego. Można zatem uznać, że stanowisko SN jest stosunkowo liberalne dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które w czasie zwolnienia lekarskiego podpisują różnego rodzaju dokumenty związane ze swoją działalnością.

@RY1@i02/2012/008/i02.2012.008.217000200.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach