Poradnia ubezpieczeniowa

• Czy prowadzenie działalności gospodarczej nie przeszkodzi w uzyskaniu umorzenia zaległych składek za poprzednie miesiące
• W jakich przypadkach lekarz może wystawić zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy rozpoczynającej się później niż dzień badania
• W jakim czasie ZUS może wydać decyzję nakazującą zwrot zasiłku

Zasady umarzania składek określa art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Zgodnie z nim należności z tytułu składek mogą być umarzane przez ZUS w części (ust. 1) lub - w przypadku ich całkowitej nieściągalności - w całości (ust. 2). Ustawa enumeratywnie wymienia przypadki, które dają podstawy do uznania, że zachodzi całkowita nieściągalność. Będzie tak, gdy:

• dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
• sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z określonych przyczyn;
• nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
• nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
• wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
• nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
• ogłoszono upadłość konsumencką;
• naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
• jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jeśli dłużnika nie dotyczy żadna z powyższych okoliczności, może powoływać się jedynie na ust. 3a omawianego artykułu, z którego wynika, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania na tej podstawie określono w rozporządzeniu ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jak wynika z jego par. 3, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W szczególności dotyczy to przypadków: