Praca za granicą, składki nie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Agencja pracy tymczasowej zatrudniała pracowników, którzy pracowali wyłącznie za granicą. Jednym z nich był ubezpieczony, który pracował jako cieśla budowlany przez trzy miesiące na budowie we Francji. Spółka chciała przez ten czas płacić składki ubezpieczeniowe do ZUS. Zakład jednak jej odmówił, twierdząc, że musi zapłacić składki we Francji, bo u nas nie prowadzi znaczącej działalności.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS do sądu okręgowego. Ten podobnie jak sąd apelacyjny (apelację wniósł ubezpieczony) poparł stanowisko ZUS. Także Sąd Najwyższy uznał za prawidłowe stanowisko prezentowane przez zakład. Sąd uznał, że agencja nie prowadzi w Polsce znaczącej działalności. Ubezpieczony (pracownik tymczasowy) został zatrudniony przez agencję wyłącznie w celu wykonywania pracy na terenie Francji, żaden z delegowanych pracowników tymczasowych tej agencji (poza administracją) nie wykonywał pracy w Polsce. Ponadto zarząd tej spółki jest poza Polską, u nas agencja nie miała żadnych obrotów.

Sąd Najwyższy uznał, że polska agencja była właściwie jedynie skrzynką kontaktową, która znajdowała dla francuskich przedsiębiorców tańszych od rodzimych polskich pracowników. Sąd wskazał, że zatrudnianie znaczącej większości pracowników za granicą, a nie w Polsce, to niejedyne kryterium decydujące o tym, że spółka nie prowadzi w Polsce znaczącej działalności.

Wskazywać na nią mogą także inne kryteria, jak m.in. miejsce zarejestrowania siedziby i działalności administracyjnej, miejsce rekrutacji pracowników delegowanych czy poziom obrotów. Wykaz zawarty w przepisach unijnych nie jest jednak wyczerpujący. Kryteria powinny być dostosowane do każdego konkretnego przypadku i uwzględniać charakter działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo w państwie, w którym ma ono siedzibę. Kryteria te, zdaniem SN, należy rozpatrywać łącznie. Jedynie całościowa ocena pozwala na możliwie obiektywne ustalenie, czy przedsiębiorstwo wysyłające pracowników spełnia warunek prowadzenia w macierzystym kraju znacznej części działalności.

Sygn. akt II UK 3/10

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

@RY1@i02/2010/207/i02.2010.207.183.015a.001.jpg@RY2@

Anita Bogumił, radca prawny

Przedsiębiorca wysyłający pracowników do państwa UE musi w Polsce prowadzić tzw. znaczącą działalność, aby podlegał polskiemu ubezpieczeniu. ZUS ustalając, czy ma on u nas taką działalność, bierze pod uwagę wiele kryteriów. Między innymi gdzie jest jego siedziba (także zarządu), ilu pracowników ma w Polsce, czy większość umów z klientami zawiera w Polsce i czy podlegają one polskiemu prawu. Bierze także pod uwagę wysokość obrotów firmy w kraju i za granicą. W razie sporu sądowego z ZUS na firmie spoczywa ciężar udowodnienia, że działalność, którą prowadzi, jest rzeczywiście znacząca w Polsce. Ten termin nie jest uregulowany w prawie polskim. Nasz ustawodawca mógłby na podstawie interpretacji tego pojęcia dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości i wyroki sądów polskich opracować definicję tego pojęcia. Polskie firmy byłyby wówczas mniej narażone na uznaniowość interpretacji ZUS.

not. pj