Niektóre przychody zleceniobiorców zostały zwolnione ze składek ZUS

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pozwala na pominięcie niektórych przychodów przy ustalaniu podstawy wymiaru składek. Po zmianie tego rozporządzenia wyłączenia z podstawy wymiaru stosuje się również do osób, które wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a także do członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych.

Powyższe oznacza, że płatnicy, którzy będą naliczać we wrześniu 2010 r. składki ZUS za sierpień 2010 r. za wyżej wymienione osoby, będą stosować odpowiednio wyłączenia wymienione w par. 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. Wśród nich jest m.in. wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia na rzecz pracowników, wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego. Tych świadczeń i ekwiwalentów dotyczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 lutego 2010 r. (P 16/09). Trybunał uznał par. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za niezgodny z Konstytucją RP przez to, że nie dotyczył zleceniobiorców wykonujących pracę w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Wyrok Trybunału został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 3 marca 2010 r. (nr 31, poz. 167). Zgodnie z nim przepis w nim wymieniony miał utracić moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Nowelizacja rozporządzenia była zatem konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Przed wydaniem wyroku Trybunału ZUS i sądy przyjmowały literalną wykładnię wynikającą z par. 1 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. Uznawały, że katalog przychodów wyłączonych z podstawy wymiaru składek dotyczył pracowników, a nie obejmował zleceniobiorców. Zatem sytuacja osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i umowy-zlecenia w sposób nieuzasadniony była zróżnicowana. Miało to również wpływ na koszty działalności płatnika składek - w przypadku zleceniobiorców musiał on pokryć część składek.

Do zleceniobiorców, a także innych ubezpieczonych wymienionych wyżej zastosowanie ma także par. 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r., określający sposób ustalania wartości pieniężnej świadczeń wypłacanych w naturze. Ubezpieczonych tych od sierpnia dotyczy także zasada przeliczania na złote przychodów osiąganych w walutach obcych (par. 4 rozporządzenia).

Edyta Pisarczyk

edyta.pisarczyk@infor.pl

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 lipca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 127, poz. 860).