Płatnik składki na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i chorobowe potrąca z pensji wypłacanej pracownikowi

Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne jest uzależniony od tego, jaką umowę zawarliśmy z naszym pracodawcą. Może to być umowa o pracę albo umowa o dzieło. Możemy też pracować na podstawie umowy zlecenia. Osoba, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, zawsze podlega wszystkim ubezpieczeniom społecznym, czyli ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu oraz oczywiście obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. To samo zastrzeżenie dotyczy umów zlecenia i o dzieło wykonywanych na rzecz pracodawcy przez zatrudnionych przez niego pracowników. Wszystko oczywiście pod warunkiem terminowego opłacenia składek.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników oraz osób będących w stosunku służby stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W podstawie tej nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.

Warto także pamiętać, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne oraz ubezpieczenia rentowe ubezpieczonych w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. A zatem w pierwszej kolejności konieczne będzie ustalenie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. Przed przystąpieniem do ustalania kwoty poszczególnych składek spółka (płatnik) powinna ustalić podstawę ich wymiaru, stosując w tym celu zasady wynikające z przepisów wymienionego wcześniej rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. My przyjmujemy, że równa ona jest wynagrodzeniu brutto.

Załóżmy, że spółka zatrudniła na podstawie umowy o pracę sześciu pracowników. Kwota wynagrodzenia brutto określona w umowach o pracę opiewa w przypadku trzech pracowników na 3,6 tys. zł brutto i 3 tys. zł brutto w przypadku pozostałych trzech pracowników.

Pierwsza część obliczenia dotycząca ustalenia wysokości składek potrącanych na ubezpieczenia społeczne przez płatnika z wynagrodzenia pracownika - przy uwzględnieniu przyjętych wyżej założeń - będzie przedstawiała się dla pracowników, dla których wynagrodzenie brutto wynosi 3,6 tys. zł w następujący sposób:

● składka na ubezpieczenie emerytalne potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3600 zł x 9,76 proc. = 351,36 zł,

● składka na ubezpieczenie rentowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3600 zł x 1,5 proc. = 54 zł,

● składka na ubezpieczenie chorobowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3600 zł x 2,45 proc. = 88,20 zł.

Razem składki na ubezpieczenia społeczne potrącone z wynagrodzenia każdego z pierwszej trójki pracowników spółki wyniosą zatem: 351,36 zł + 54 zł + 88,20 zł = 493,56 zł. Kwota ta pomniejsza dochód będący podstawą obliczenia zaliczki na podatek dochodowy pracownika. Te same wyliczenia dla pracowników z wynagrodzeniem brutto 3 tys. zł przedstawiają się w następujący sposób:

● składka na ubezpieczenie emerytalne potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3000 zł x 9,76 proc. = 292,80 zł,

● składka na ubezpieczenie rentowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3000 zł x 1,5 proc. = 45 zł,

● składka na ubezpieczenie chorobowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3000 zł x 2,45 proc. = 73,50 zł.

Razem składki na ubezpieczenia społeczne potrącone z wynagrodzenia każdego z pozostałej trójki pracowników spółki wyniosą zatem: 292,80 zł + 45 zł + 73,50 zł = 411,30 zł. Również i ta kwota pomniejsza dochód będący podstawą obliczenia zaliczki na podatek dochodowy pracownika.

Spółka jako pracodawca zobowiązana jest także do zapłacenia za pracownika z własnych środków połowy składki na ubezpieczenia emerytalne i większej części składki na ubezpieczenie rentowe oraz całości składki na ubezpieczenie wypadkowe. Stąd konieczne jest dokonanie w kolejnym etapie następującego wyliczenia dla pracowników, których wynagrodzenie wynosi 3,6 tys. zł:

● składka na ubezpieczenie emerytalne potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3600 zł x 9,76 proc. = 351,36 zł,

● składka na ubezpieczenie rentowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3600 zł x 4,5 proc. = 162 zł,

● składka na ubezpieczenie wypadkowe zapłacona za pracownika ze środków własnych pracodawcy: 3600 zł x 0,67 proc. = 24,12 zł.

Suma zapłaconych przez spółkę za każdego z pierwszej trójki pracowników składek na ubezpieczenia społeczne wyniesie zatem: 351,36 zł + 162 zł + 24,12 zł = 537,48 zł.

Te same wyliczenia dla pracowników z wynagrodzeniem brutto 3 tys. zł przedstawiają się w następujący sposób:

● składka na ubezpieczenie emerytalne potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3000 zł x 9,76 proc. = 292,80 zł,

● składka na ubezpieczenie rentowe potrącona przez płatnika z wynagrodzenia pracownika: 3000 zł x 4,5 proc. = 135 zł,

● składka na ubezpieczenie wypadkowe zapłacona za pracownika ze środków własnych pracodawcy: 3000 zł x 0,67 proc. = 20,10 zł.

Suma zapłaconych przez spółkę za każdego z drugiej trójki pracowników składek na ubezpieczenia społeczne wyniesie zatem: 292,80 zł + 135 zł + 20,10 zł = 447,90 zł.

Składki zapłacone ze środków spółki nie są uwzględniane przy obliczeniu zaliczki na podatek dochodowy. Nie podlegają również odliczeniu od dochodu podatnika. Natomiast jako wydatki ponoszone przez spółkę w związku z zatrudnianiem pracownika, a więc w celu uzyskania przez spółkę przychodów, składki te stanowią dla niej (i dla każdego innego pracodawcy opodatkowanego na zasadach ogólnych) koszt uzyskania przychodów.

Oznacza to, że poza zaksięgowanymi już wcześniej wydatkami w wysokości 19,8 tys. zł (suma wypłaconych pracownikom pensji brutto), spółka do kosztów uzyskania przychodów zaliczy także 1930,98 zł (3 x 537,48 zł + 3 x 447,90 zł = 1612,44 + 1343,70 zł = 2956,14 zł).

A zatem w tym momencie łączny koszt zatrudnienia pracowników wyniósł już 22 756,14 zł (19 800 zł + 2956,14 zł).

W kolejnym kroku konieczne jest ustalenie zaliczki i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

gp@infor.pl