Jakie dokumenty i kiedy musi złożyć wnioskodawca

Do przyznania świadczenia przedemerytalnego konieczne jest przede wszystkim złożenie wniosku o to świadczenie. Najlepiej, aby wniosek złożono na formularzu ZUS Rp-26, gdyż wnioskodawca ma wówczas pewność, że zawiera on wszystkie wymagane informacje do przyznania świadczenia.

Wniosek o świadczenie przedemerytalne musi być złożony w określonym terminie, czyli:

● 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych,

● 14 dni od ustania zatrudnienia, w tym w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych albo innej pracy zarobkowej - jeżeli w okresie pobierania zasiłku osoba wykonywała inną pracę zarobkową, lub zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo była zatrudniona w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, a wykonywanie jednej z tych prac ustało po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przywrócić termin 30-dniowy na prośbę osoby zainteresowanej, ale tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Natomiast termin 14-dniowy nie podlega przywróceniu.

Formularz wniosku o świadczenie przedemerytalne można otrzymać w każdej placówce ZUS, a także wydrukować z jego serwisu internetowego. Wniosek składa się z czterech części. W pierwszych trzech wnioskodawca podaje:

● dane osobowe: nazwisko i imię, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, płeć, numer ewidencyjny PESEL, NIP oraz serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,

● dane adresowe, tj.: adres zameldowania na pobyt stały, adres zamieszkania (jeśli jest inny niż adres zameldowania na pobyt stały) oraz adres do korespondencji (jeśli jest inny niż adres zameldowania na pobyt stały),

● dyspozycję dotyczącą sposobu wypłaty świadczenia przedemerytalnego (w przypadku wyboru przekazywania świadczenia na rachunek w banku - należy wskazać nazwę i adres banku oraz numer konta lub też nazwę i adres spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej oraz numer rachunku),

● informację, na jaki adres organ rentowy powinien przekazywać korespondencję (na adres zameldowania na pobyt stały, adres zamieszkania czy też adres do korespondencji),

● numer telefonu (opcjonalnie),

● liczbę załączników do wniosku.

Wniosek zamyka oświadczenie, że nie zachodzą okoliczności, które wykluczają przyznanie świadczenia przedemerytalnego albo powodują wstrzymanie jego wypłaty, tj. czy wnioskodawca:

● ma ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty rodzinnej, uposażenia w stanie spoczynku, renty strukturalnej, uposażenia rodzinnego oraz czy pobierał któreś z tych świadczeń (w przypadku posiadania takich uprawnień, powinien wskazać nazwę i adres organu, który wydał decyzję i wypłaca świadczenia, oraz jej numer,

● jest właścicielem lub posiadaczem albo współwłaścicielem nieruchomości rolnej i w jakiej części.

W części tej osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne podaje również, z jakim dniem ustało ostatnie zatrudnienie czy inna praca zarobkowa albo pozarolnicza działalność podlegające ubezpieczeniom społecznym, jak również czy aktualnie osiąga przychód z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej. W przypadku osiągania przychodu należy wskazać tytuł osiąganego przychodu oraz miesięczną jego wysokość.

Jeżeli o świadczenie przedemerytalne występuje osoba, która ma obliczony kapitał początkowy, powinna wskazać oddział ZUS, który ustalił kapitał oraz numer sprawy (KPU).

Wnioskodawca podaje również nazwę oddziału NFZ, do którego był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, oraz datę tego zgłoszenia, a także wnioskuje o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego.

Do wniosku trzeba dołączyć:

● świadectwo pracy zawierające podstawę prawną rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego bądź inny dokument pozwalający na ustalenie przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy, jeżeli świadectwo pracy nie potwierdza tych okoliczności,

● dokument wydany przez powiatowy urząd pracy poświadczający: co najmniej sześciomiesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, fakt aktualnego zarejestrowania jako bezrobotny oraz potwierdzenie, iż w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca - bez uzasadnionej przyczyny - nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia,

● decyzję powiatowego urzędu pracy o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych - w przypadku osób, które utraciły to prawo z powodu upływu okresu, na jaki zasiłek został przyznany,

● zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o dacie zarejestrowania osoby, która utraciła prawo do renty,

● dokument potwierdzający wykonywanie innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

● świadectwo pracy potwierdzające fakt zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

● postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości - w przypadku osób, które prowadziły pozarolniczą działalność,

● zgłoszenie członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego (na druku ZUS Rp-13)

● dowody potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe (np. świadectwa pracy, zaświadczenia, legitymacje ubezpieczeniowe) oraz ewentualnie okresy pracy w gospodarstwie rolnym (zeznania świadków, zaświadczenie o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników),

● dowody potwierdzające okresy przebyte w państwie, z którym Polskę łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, albo w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii.

Osoba występująca o świadczenie przedemerytalne powinna też dołączyć dokumenty potwierdzające wysokość osiągniętych zarobków w czasie swojej kariery zawodowej (np. zaświadczenia ZUS RP-7 lub legitymację ubezpieczeniową). Nie będą one potrzebne do ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, ale pozwolą w przyszłości na sprawne ustalenie przez ZUS wysokości emerytury zaraz po zakończeniu pobierania świadczenia przedemerytalnego. Osoba, która ma już ustalony kapitał początkowy, nie powinna dołączać dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzeń za okres do 31 grudnia 1998 r., a jedynie te, które potwierdzają wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, począwszy od 1 stycznia 1999 r.

Niedostarczenie przy okazji składania wniosku o świadczenie przedemerytalne dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzeń nie spowoduje wydania przez ZUS decyzji odmawiającej jego przyznania. Inaczej jest w przypadku dokumentów potrzebnych do ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Brak któregokolwiek z nich lub nieprzedłożenie ich w terminie wyznaczonym przez organ rentowy skutkuje wydaniem odmowy przyznania prawa do świadczenia.

Całą dokumentację składa się w jednostce ZUS właściwej ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, przy czym za miejsce zamieszkania uważa się miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały. Odnosi się to też do osób, które posiadają okresy ubezpieczenia za granicą (w państwach UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii lub w innym państwie, z którym łączy Polskę umowa międzynarodowa). W takiej sytuacji jednostka ZUS, do której wpłynie wniosek, zwróci się do właściwej jednostki realizującej określoną umowę międzynarodową (tzw. JRUM), aby ta potwierdziła fakt przebycia przez osobę zainteresowaną tych okresów.

● osoby zwolnione z zakładów pracy wskutek likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, a także z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

● przedsiębiorcy, którzy ogłosili upadłość,

● byli pracownicy zakładów produkujących azbest,

● osoby, które utraciły prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Na podstawie ustawy z 19 grudnia 2008 r. o postępowaniu kompensacyjnym w podmiotach o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu stoczniowego świadczenie przedemerytalne mogą również uzyskać byli pracownicy stoczni objęci tzw. postępowaniem kompensacyjnym.

Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalania uprawnień do zasiłków przedemerytalnych. Zasiłki takie były przyznawane na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.). Od 1 sierpnia 2004 r. ZUS przejął wypłatę tych świadczeń. Do ich wypłaty, zawieszenia i zmniejszenia, a także ustania prawa stosuje się zasady przewidziane dla świadczeń przedemerytalnych.

10 września 2009 r. powiatowy urząd pracy wydał bezrobotnemu zaświadczenie potwierdzające m.in. 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Termin na zgłoszenie wniosku o świadczenie przedemerytalne upłynął więc 10 października 2009 r.

Zainteresowany zgłosił ten wniosek dopiero 20 października 2009 r., wnioskując jednocześnie o przywrócenie 30-dniowego terminu z powodu pobytu w szpitalu przez ostanie trzy tygodnie. ZUS przychylił się do tej prośby i rozpatrzył uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego.

Marek Opolski

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).