Podstawę zasiłku nie zawsze ustalamy na nowo

Generalną zasadą jest ustalanie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego jako przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, wypłaconego pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. W przypadku osób zatrudnionych krócej niż 12 miesięcy należy wziąć pod uwagę średnie wynagrodzenie za pełne przepracowane miesiące kalendarzowe, a jeśli w życiorysie pracownika nie było pełnego przepracowanego miesiąca kalendarzowego, to bierze się pod uwagę miesiąc, w którym powstała niezdolność, i dopełnia się wynagrodzenie wg zasad opisanych w poradniku ZUS.

Co istotne, nie ma tu znaczenia miesiąc wypłaty, lecz okres, za jaki wypłacono wynagrodzenie. Zatem jeśli pracownik zachorował w styczniu, to należy wziąć pod uwagę jego wynagrodzenie za 12 miesięcy poprzedniego roku, niezależnie od daty wypłaty tego wynagrodzenia. W analogiczny sposób przyjmuje się do podstawy wymiaru składniki wypłacane kwartalnie - należy zsumować te składniki za cztery kwartały poprzedzające miesiąc zachorowania i wliczyć w 1/12 do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Składniki roczne wlicza się w wysokości 1/12 za rok poprzedni. Należy pamiętać o rekompensacyjnym charakterze świadczenia z tytułu choroby - ma ono zapewnić pracownikowi środki na utrzymanie w okresie, kiedy nie może on świadczyć pracy - dlatego oblicza się średnie składniki za okres 12 poprzedzających miesięcy. Istnieje jednak bardzo wiele wyjątków dotyczących ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego oraz zaliczania składników do tej podstawy. Czasami ustalenie podstawy wymiaru nie jest konieczne.

U tego samego pracodawcy

Nie ustala się na nowo podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jeżeli zasiłek przysługuje u tego samego pracodawcy, a przerwa w pobieraniu zasiłku (lub wynagrodzenia chorobowego) była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe. Często w praktyce bez przerwy może trwać nieobecność pracownicy związana z macierzyństwem - po otrzymaniu pierwszego zwolnienia lekarskiego pracodawca oblicza podstawę do wynagrodzenia chorobowego; jeśli wystąpią kolejne zwolnienia, wówczas oblicza się i wypłaca zasiłek chorobowy z tej samej podstawy. Analogiczną podstawę stosuje się do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za urlop macierzyński, dodatkowy macierzyński czy rodzicielski. A jeśli pracownica po wykorzystaniu urlopów wróci do pracy, przepracuje dwa miesiące i rozchoruje się w trzecim - podstawa wymiaru zasiłku będzie taka sama jak poprzednio, gdyż brak jest trzech pełnych przepracowanych miesięcy bez choroby. Jak od każdej reguły i w tym przypadku istnieją wyjątki.

Rehabilitacja lub zmiana etatu

Zasady obliczania świadczenia rehabilitacyjnego nakazują waloryzację takiego świadczenia po spełnieniu określonych warunków. Zatem jeśli zaistnieje taka konieczność i świadczenie będzie zwaloryzowane, to podstawę wymiaru kolejnego zasiłku stanowi kwota przyjęta jako podstawa wymiaru poprzedniego zasiłku, po waloryzacji. Oczywiście wówczas, gdy między świadczeniem rehabilitacyjnym a kolejną chorobą nie będzie trzech pełnych kalendarzowych miesięcy bez absencji. Zasada trzech miesięcy nie ma też zastosowania w sytuacji, gdy doszło do zmiany wymiaru czasu pracy pomiędzy poszczególnymi okresami pobierania zasiłków. Wówczas należy na nowo ustalić podstawę wymiaru w odniesieniu wyłącznie do miesięcy z nowym wymiarem czasu pracy. Powyższe zasady stosuje się do wszystkich świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa, czyli do wynagrodzenia i zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego i opiekuńczego, zatem do wszystkich świadczeń, dla których należy ustalić podstawę ich wymiaru.

@RY1@i02/2014/240/i02.2014.240.03300030h.802.jpg@RY2@

Jak liczyć trzy miesiące

Marta Nowakowicz-Jankowiak

ekspert ds. wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 159 ze zm.).