Zwolnienie ze składek także bez regulaminu

W przypadku pracodawców, którzy nie mają obowiązku stosowania regulaminu wynagradzania, przepisami o wynagradzaniu, o których mowa w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej: rozporządzenie składkowe), są również postanowienia umowy o pracę.

Zasadniczo podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Wolne od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika są jednak m. in.: przychody ze stosunku pracy wymienione w par. 2 ust. 1 rozporządzenia składkowego. Takimi przychodami są korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji.

Omawiane korzyści materialne wolne są zatem od składek pod warunkiem, że prawo pracownika do nich wynika z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a pracownik ponosi częściową, choćby symboliczną odpłatność za ich uzyskanie. Jakkolwiek par. 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia nie stanowi wprost o umowie o pracę jako źródle korzyści materialnych, to przyjmuje się, że w przypadku tych pracodawców, którzy nie mają obowiązku stosowania regulaminu wynagradzania, przez pojęcie przepisów o wynagradzaniu rozumie się również postanowienia umowy o pracę.

W konsekwencji, jeżeli pracownik na mocy zawartej z pracodawcą umowy o pracę będzie miał prawo do korzyści materialnej polegającej na objęciu go grupowym ubezpieczeniem na życie i jednocześnie przedmiotowa umowa będzie przewidywała współfinansowanie składki ze środków pracownika, to tego rodzaju korzyść materialna będzie wolna od składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Adam Jagiełło

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawa prawna

Art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1-2, art. 20 ust. 1 i art. 21 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).