Zaległości wobec ZUS nie zawsze prowadzą do egzekucji

Przedsiębiorcy, którzy mają problemy z płatnościami wobec ZUS, np. ze względów gospodarczych, mogą wystąpić z wnioskiem o udzielenie ulg. Należy do nich odroczenie terminu płatności składek oraz rozłożenie należności na raty.

Korzyści

Jeżeli ZUS odroczy płatnikowi termin płatności składek (bieżących lub przyszłych), nie będzie prowadził egzekucji w stosunku do tych należności. Ponadto od dnia następującego po terminie płatności płatnik nie zapłaci odsetek za zwłokę, a jedynie opłatę prolongacyjną.

Z kolei w przypadku rozłożenia należności na raty, jeżeli ZUS rozpoczął już postępowanie egzekucyjne, zawiesi je po podpisaniu umowy. Ponadto płatnik nie zapłaci odsetek za zwłokę od dnia następującego po dniu złożenia wniosku, a jeżeli dotyczy on należności przyszłych - od dnia następującego po terminie płatności. Płatnik będzie jedynie zobowiązany do zapłaty opłaty prolongacyjnej.

Przy zatrudnieniu

W przypadku przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników uldze podlegają ubezpieczenia społeczne (poza emerytalnymi) za zatrudnionych pracowników, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w całości, Fundusz Emerytur Pomostowych w całości, inne należności, tj. koszty upomnienia, opłata dodatkowa. Uldze nie podlega należność z tytułu składki emerytalnej oraz składki zdrowotnej.

Pomoc publiczna

Jeżeli wnioskodawcą o udzielenie ulgi jest przedsiębiorca, ZUS bada wniosek, biorąc pod uwagę przepisy dotyczące pomocy publicznej. Wynika to z konieczności sprawdzenia, czy ulga nie zakłóca lub nie grozi zakłóceniem konkurencji i nie wpływa negatywnie na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

ZUS pozostawia wniosek o udzielenie ulgi bez rozpatrzenia, jeżeli przedsiębiorca:

ww wyznaczonym terminie nie wywiąże się z obowiązku opłacenia składek, które nie podlegają uldze,

wnie złoży stosownej dokumentacji niezbędnej do zbadania jego sytuacji finansowej oraz dokumentacji ubezpieczeniowej, niezbędnej do ustalenia salda na koncie lub nie dostarczy informacji dotyczącej pomocy publicznej, o którą ubiega się przedsiębiorca.

Warunki

Opiniując złożony wniosek, ZUS na podstawie złożonej dokumentacji bada, czy wnioskodawca będzie zdolny do uregulowania należności objętych umową. Na ostateczne ustalenie warunków spłaty mają wpływ przede wszystkim takie czynniki, jak: ocena sytuacji finansowej płatnika, wysokość zobowiązania oraz inne czynniki, np. sezonowość prowadzonej działalności.

ZUS może odmówić udzielenia ulgi, jeżeli przedsiębiorca nie opłaca bieżących składek lub nie opłacił ewentualnych kosztów egzekucyjnych. Ponadto ulga może nie zostać przyznana, gdy analiza sytuacji finansowej płatnika wykaże, że nie będzie on w stanie wywiązać się z umowy, oraz w sytuacji, gdy ulga ma charakter powtarzający się, umożliwiający zwiększenie płynności finansowej lub osiągnięcie dodatniego wyniku gospodarczego. Jeżeli dotychczasowa współpraca przedsiębiorcy z ZUS wskazuje na to, że celem złożenia wniosku jest odroczenie egzekucji, wyprowadzenie składników majątkowych lub uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu z wpłatą składek, a nie spłata zadłużenia, ZUS także nie udzieli ulgi. Wnioskodawca może wystąpić w terminie 7 dni od otrzymania pisma informującego o sposobie rozpatrzenia sprawy z wnioskiem o ponowne jej rozpatrzenie, jeżeli nie zgadza się z rozstrzygnięciem ZUS. Musi w nim podać nowe okoliczności i argumenty pominięte przez ZUS przy rozpatrywaniu pierwotnego wniosku.

Zawarcie umowy

W przypadku gdy ZUS pozytywnie rozpatrzy sprawę i postanowi udzielić ulgi, zawrze z wnioskodawcą pisemną umowę. Umowa ta ma za podstawę przepisy kodeksu cywilnego. Jeżeli w trakcie trwania umowy w znaczący sposób zmienią się warunki ekonomiczne przedsiębiorcy, może on wystąpić o renegocjację warunków umowy zawartej z ZUS. Zmiany te mogą jednak dotyczyć tylko należności z nieprzekroczonym terminem płatności.

Przesłanki rozwiązania

Umowy o odroczenie terminu płatności oraz o rozłożenie zadłużenia na raty mogą ulec rozwiązaniu, jeżeli przedsiębiorca nie wywiąże się z obowiązku opłacenia składek w pełnej wysokości. Dotyczy to składek, których termin płatności przypadał w dniu lub po dniu zawarcia umowy, przez okres dłuższy niż 14 dni od dnia od ich wymagalności oraz gdy różnica składek wynikająca z tego tytułu przekracza kwotę odpowiadającą wysokości kosztów upomnienia. Umowy te ulegną także rozwiązaniu, jeżeli wnioskodawca złoży pisemne oświadczenie o odstąpieniu od realizacji umowy oraz w sytuacji, gdy Komisja Europejska wyda decyzję o obowiązku zwrotu pomocy publicznej lub jeżeli wyjdą na jaw okoliczności, które istniały w dniu podpisania umowy, a nie były wcześniej znane, potwierdzające, że wnioskodawca wprowadził ZUS w błąd.

Ponadto umowa o rozłożeniu zadłużenia na raty zostanie rozwiązana, jeżeli przedsiębiorca nie opłaci dwóch rat (łącznie na wszystkie fundusze), w stosunku do których upłynął termin wymagalności, opłaci raty w częściowej wysokości (jeżeli łączna niedopłata przekroczy 5 proc. należności z tytułu składek objętych umową), nie opłaci należności objętych umową w terminie płatności ostatniej raty. Z kolei umowa o odroczeniu terminu płatności ulega rozwiązaniu w sytuacji nieopłacenia w ustawowym terminie należności niepodlegających uldze za okres objęty ulgą oraz odroczonej należności głównej.

Wznowienie postępowania

Jeżeli umowa zawarta z ZUS zostanie rozwiązana, objęte nią należności staną się natychmiast wymagalne wraz z odsetkami za zwłokę. Co się z tym wiąże, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, ZUS ma obowiązek je wznowić lub wdrożyć zupełnie nowe, jeżeli dotychczas nie było ono prowadzone.

Istnieje możliwość utrzymania w mocy udzielonej ulgi. Warunkiem jest złożenie wniosku oraz uregulowanie należności wynikających z nieopłaconych rat lub składek bieżących wraz z odsetkami za zwłokę. Wniosek należy złożyć do ZUS nie później, niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o rozwiązaniu umowy.

@RY1@i02/2014/181/i02.2014.181.03300020d.803.jpg@RY2@

Schemat działania

@RY1@i02/2014/181/i02.2014.181.03300020d.804.jpg@RY2@

Anna Kobacka ekspert podatkowy w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce

Anna Kobacka

ekspert podatkowy w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce