Po ustaniu zatrudnienia emeryt nie otrzyma zasiłku

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po jego ustaniu, nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

Przepis ten, będący przedmiotem wątpliwości sądów i kwestionowany pod kątem sprawiedliwości społecznej, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z konstytucją (wyrok TK z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt P 6/12). Wątpliwości dotyczące zgodności z konstytucją pojawiły się w trakcie sporów sądowych - głównie między byłymi pracownikami a ZUS. Ci pierwsi domagali się wypłaty świadczenia chorobowego za okres choroby, który przypadł już po ustaniu stosunku pracy. Natomiast ZUS konsekwentnie odmawiał wypłaty świadczeń, argumentując, że do wypłaty są uprawnieni wyłącznie ubezpieczeni. Zdaniem ZUS, osoby przebywające na zwolnieniu lekarskim, jeśli mają ustalone prawo do renty lub emerytury, są automatycznie pozbawione prawa do wypłaty świadczenia. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy emerytura lub renta była faktycznie wypłacana, czy też została zawieszona.

Przedstawiciele byłych pracowników podnosili jednakże, że zasiłek taki otrzymują pracownicy, którzy stracili zatrudnienie. Prawo do takiej wypłaty przysługuje, jeśli niezdolność powstała w czasie trwania ubezpieczenia lub także po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego pod warunkiem, że niezdolność do pracy była długotrwała (co najmniej 30 dni) i powstała w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia.

Taką argumentację odrzucili jednak sędziowie TK. Trybunał rozpatrując konstytucyjność omawianego przepisu stwierdził, że w kontekście ogólnego celu zasiłku chorobowego zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia jest świadczeniem wyjątkowym. Stanowi on rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej poza tę wynikającą z logiki ubezpieczeń chorobowych. Cel ten nie występuje natomiast w razie pobierania przez byłego pracownika emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W ocenie TK ubezpieczenie chorobowe ma chronić zatrudnionego przed utratą źródła utrzymania. W przypadku osób mających ustalone prawo do renty lub emerytury nie można mówić o braku źródła utrzymania, bowiem osoby te otrzymują już pieniądze z ZUS. W konsekwencji przepis nie narusza prawa do zabezpieczenia społecznego, bo emeryt lub rencista nie opłaca składek, więc nie jest ubezpieczony.

@RY1@i02/2014/161/i02.2014.161.033000100.802.jpg@RY2@

Mateusz Wąsik ekspert podatkowy w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce

Mateusz Wąsik

ekspert podatkowy w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce

Podstawa prawna

Art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby lub macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 159).