Chory pracownik nie zawsze z zasiłkiem
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, jeśli przedłoży on pracodawcy zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. Sprawa jednak się komplikuje, gdy zachodzą okoliczności, które mają wpływ na pozbawienie pracownika rekompensaty za nieobecność spowodowaną chorobą. W tabeli przedstawiono zdarzenia, które wyłączają prawo do zasiłku chorobowego, wyjątki od tych zdarzeń, niezbędną dokumentację oraz podstawę prawną. Warto pamiętać, że jeśli płatnik zgłasza do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 20 osób, staje się tym samym płatnikiem zasiłków i jest odpowiedzialny za ich prawidłowe obliczenie i wypłacenie.
|
Powód |
Opis |
Wyjątki |
Dokumenty |
Podstawa prawna |
|
Zasiłek chorobowy przysługuje wyłącznie osobom podlegającym obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. |
Jeśli niezdolność do pracy trwa co najmniej 30 dni po ustaniu tytułu ubezpieczenia i powstała: 1) w trakcie trwania ubezpieczenia, 2) nie później niż 14 dni po jego zakończeniu, 3) nie później niż w ciągu 3 miesięcy - jeśli jest spowodowana chorobą zakaźną lub inną chorobą o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni. |
Zgłoszenie do ubezpieczenia - ZUS ZUA; po ustaniu ubezpieczenia - świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający ubezpieczenie. |
Art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa). |
|
|
Okres 30 dni od rozpoczęcia ubezpieczenia obowiązkowego lub 90 dni w przypadku ubezpieczenia dobrowolnego. |
Bez okresu wyczekiwania prawo do zasiłku mają: osoby legitymujące się co najmniej 10-letnim okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego; absolwenci szkół, jeśli przystąpili do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły. |
Świadectwa pracy z poprzednich miejsc pracy; świadectwo szkolne lub dokument potwierdzający złożenie egzaminu dyplomowego. |
Art. 4 ust. 1 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Jeśli pracownik nie dostarczy dokumentu zwolnienia lekarskiego, to nie wolno mu wypłacić zasiłku chorobowego. Nawet wówczas gdy pracodawca ma informację, że np. pracownik przebywa w szpitalu, ale nie dostarczył druku ZUS ZLA, to nie ma podstaw do wypłaty zasiłku chorobowego. Zakłady opieki zdrowotnej w przypadku dłuższego pobytu mają obowiązek wystawiać zwolnienie co 14 dni w celu umożliwienia wypłaty zasiłku chorobowego. |
Brak. |
Brak. |
Art. 53 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Par. 4 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika ZUS. |
|
|
Zaświadczenie lekarskie zawierające błędy nie może być podstawą do wypłaty zasiłku chorobowego. Pracodawca ma obowiązek dokonać kontroli formalnej otrzymanego druku. W przypadku stwierdzenia błędu należy zaświadczenie zwrócić pracownikowi, aby ten udał się do lekarza prowadzącego w celu wprowadzenia poprawek. Niedopuszczalne jest poprawianie czy uzupełnianie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA przez samych ubezpieczonych lub płatników składek. |
Brak. |
Poprawiony dokument ZUS ZLA. Poprawki dokonuje lekarz, który zwolnienie wystawił, a w razie jego nieobecności - kierownik właściwego ZOZ. Każda poprawka musi być opatrzona pieczęcią i podpisem lekarza lub kierownika ZOZ. |
Par. 1 pkt 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. nr 65, poz. 743 ze zm.). |
|
|
W przypadku gdy pracodawca ma podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane, to ma prawo wystąpić do lekarza leczącego lub do ZUS o wyjaśnienie sprawy. Za sfałszowanie uznaje się podrobienie zaświadczenia, przerobienie lub wypełnienie niezgodnie z wolą lekarza. Do fałszerstwa dochodzi również wówczas, gdy poprawek błędów na zaświadczeniu dokona osoba nieuprawniona. Nie ma przy tym znaczenia, kto sfałszował zwolnienie - zasiłek pobrany na podstawie sfałszowanego zaświadczenia jest nienależny i musi zostać zwrócony przez ubezpieczonego. |
Brak. |
Informacja od lekarza leczącego lub z ZUS. |
Art. 17 ust. 2 ustawy zasiłkowej. Par. 3 i 4 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. |
|
|
Jeśli ubezpieczony wykonuje w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem zwolnienia, to za cały okres tego zwolnienia zasiłek chorobowy nie przysługuje. |
Brak. |
Decyzja ZUS lub protokół kontroli przeprowadzonej przez pracodawcę, w którym wykazano, że pracownik wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem. |
Art. 17 ust.1 ustawy zasiłkowej. Par. 5 i par. 10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. |
|
|
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia. |
Brak. |
Przepisy o wynagrodzeniu. |
Art. 12 ust. 1 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w trakcie trwania urlopu bezpłatnego. |
Jeśli zwolnienie lekarskie wychodzi poza okres udzielonego urlopu bezpłatnego, to zasiłek chorobowy przysługuje od pierwszego dnia po zakończeniu tego urlopu. |
Pisemny wniosek pracownika o udzielenie urlopu bezpłatnego na podstawie art. 174 kodeksu pracy. |
Art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w trakcie trwania urlopu wychowawczego. |
Jeśli zwolnienie lekarskie wychodzi poza okres udzielonego urlopu wychowawczego, to zasiłek chorobowy przysługuje od pierwszego dnia po zakończeniu tego urlopu. |
Pisemny wniosek pracownika o udzielenie urlopu wychowawczego na podstawie art. 186 kodeksu pracy. |
Art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego, dotyczy to urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. |
Jeśli zwolnienie lekarskie wychodzi poza okres udzielonego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego, to zasiłek chorobowy przysługuje od pierwszego dnia po zakończeniu tego urlopu. |
Akt urodzenia dziecka, pisemny wniosek pracownika o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. |
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ponieważ zasiłek macierzyński nie stanowi podstawy do ubezpieczenia chorobowego. Zatem nie ma podstaw do wypłaty zasiłku chorobowego. |
|
|
Zasiłek nie przysługuje za okres niezdolności przypadający w czasie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności. |
Z wyjątkiem przypadków, w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie pracę na podstawie skierowania w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub aresztowania. |
Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, prawomocne orzeczenie sądu. |
Art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Za cały okres niezdolności do pracy, jeżeli niezdolność ta spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia popełnionego przez tego ubezpieczonego. |
Brak. |
Prawomocne orzeczenie sądu. |
Art. 15 ust. 1 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Za 5 pierwszych dni takiej niezdolności do pracy. |
Brak. |
Kod C na zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy |
Art. 16 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Zasiłek chorobowy nie przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, odsuniętemu od pracy z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków choroby zakaźnej, jeżeli nie podjął proponowanej mu przez pracodawcę innej pracy niezabronionej takim osobom, odpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym lub którą może wykonywać po uprzednim przeszkoleniu. |
Brak. |
Decyzja wydana przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o chorobach zakaźnych i zakażeniach z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków. |
Art. 14 ustawy zasiłkowej. |
|
|
Zasiłek przysługuje przez 182 dni lub 270 dni, jeśli choroba jest spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży. |
Okres zasiłkowy ustala się dla każdej choroby osobno. Wystąpienie nowego zachorowania powoduje powstanie nowego okresu zasiłkowego. |
Kod A na zwolnieniu. Dokumentacja medyczna jako podstawa dla decyzji ZUS, od kiedy liczyć okres zasiłkowy. |
Art. 8 ustawy zasiłkowej. |
Oprac. Marta Nowakowicz-Jankowiak,
ekspert ds. wynagrodzeń
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu