Od marca ewidencja zasiłków z wyższą kwotą wolną od potrąceń

Zasiłki wypłacane z ubezpieczenia społecznego, np. chorobowe, podlegają potrąceniom i egzekucji na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 833 par. 5 kodeksu postępowania cywilnego). Dokonując ich potrąceń, należy pamiętać, że osoba uprawniona do świadczenia nie może otrzymać kwoty niższej, niż wynosi wartość wolna od potrąceń. A to 50 proc. lub 60 proc. najniższej emerytury (art. 141 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; dalej: ustawa emerytalna). Natomiast od 1 marca 2014 r. najniższa emerytura wynosi 844,45 zł (od 1 marca 2013 r. do 28 lutego 2014 r. wynosiła 831,15 zł).

W księgach płatnika

Przypomnijmy, że zasiłek wypłacają płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych. Ponieważ tacy pracodawcy tylko wypłacają świadczenie w imieniu ZUS, nie stanowi to dla nich w księgach rachunkowych kosztu. O kwotę wypłaconych zasiłków chorobowych obniża się kwotę należnych do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne. W księgach rachunkowych kwotę zasiłku ujmuje się zapisem: strona Wn konta 227 - Rozrachunki z ZUS, strona Ma konta 231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń. Zaś zaliczkę na podatek, jaką pracodawca musi odprowadzić, księguje się: strona Wn konta 231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta 222 - Rozrachunki z urzędem skarbowym.

Jak liczyć...

Zasiłek podlega egzekucji na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne do wysokości 25 proc. Potrącenia dokonuje się po odliczeniu od jego kwoty zaliczki na podatek dochodowy. Jednak trzeba zwrócić uwagę na to, że kwota, którą należy potrącić, powinna być ustalona procentowo od kwoty zasiłku przed odliczeniem zaliczki na PIT (art. 139 ust. 1 ustawy emerytalnej).

Z kolei potrącenia egzekucyjne należności niealimentacyjnych nie mogą naruszyć kwoty wolnej, która jest równa części zasiłku po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy odpowiadającej połowie wspomnianej już kwoty najniższej emerytury, tj. 422,23 zł. Kwoty wolne od potrąceń w podanej w tabeli wysokości obowiązują w przypadku, gdy zasiłek przysługuje za cały miesiąc, bez względu na wymiar etatu. Jeżeli zasiłek chorobowy jest wypłacany tylko za część miesiąca, to kwota wolna od potrąceń podlega proporcjonalnemu obniżeniu.

...i ujmować

Po dokonaniu obliczeń przeprowadzamy następujące księgowania. Potrącenie na poczet egzekucji należności niealimentacyjnej ujmujemy: strona Wn konta 231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki (zajęcie komornicze). Zaś samą wypłatę zasiłku pomniejszonego o zajętą kwotę na konto bankowe pracownika księgujemy: strona Wn konta 231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy. Pozostał jeszcze do ujęcia w księgach przelew na konto komornika kwoty potrąconej z zasiłku: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki (zajęcie komornicze), strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

Od kiedy stosować

Nową wysokość kwoty wolnej od potrąceń należy stosować dopiero przy zasiłkach należnych za okres od 1 marca 2014 r. Ważny jest bowiem okres, za który zasiłek przysługuje, a nie data wypłaty. Jeśli trzeba dokonać zajęcia komorniczego z zasiłku chorobowego należnego za luty 2014 r. (wypłacanego w marcu), to trzeba zastosować kwotę wolną od potrąceń obliczaną od wysokości najniższej emerytury obowiązującej w lutym.

PRZYKŁAD

Zawiadomienie od komornika

Pracodawca ma wypłacić pracownikowi zasiłek chorobowy w wartości brutto 1922 zł. Zaliczka na podatek dochodowy, który musi odprowadzić do urzędu skarbowego, wynosi [(1922 x 18 proc.) - 46,33] = 299,63 zł, czyli po zaokrągleniu 300 zł. Kwota do przekazania wynosi więc 1622 zł. Jednak pracodawca otrzymał zawiadomienie od komornika o zajęciu na poczet należności niealimentacyjnych - 1200 zł. W bieżącym miesiącu pracodawca potrącił na poczet zajęcia 480,50 zł

- maksymalna kwota potrącenia (25 proc. x 1922 zł) - 480,50 zł

- kwota wolna - 422,23 zł

Kontrola wartości potrącanej sumy pod kątem kwoty wolnej 1622 zł (kwota zasiłku potrącona o PIT) - 480,50 = 1141,50 zł (> 422,23 zł).

@RY1@i02/2014/042/i02.2014.042.00800010a.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Zasiłek chorobowy brutto - 1922 zł.

2. Zaliczka na podatek - 300 zł.

3. Potrącenie na poczet egzekucji należności niealimentacyjnej - 480,50 zł.

4. Wypłata zasiłku pomniejszonego o zajętą kwotę na konto bankowe pracownika - 1141,50 zł.

5. Przelew na konto komornika kwoty potrąconej z zasiłku - 480,50 zł.

Kwoty wolne od potrąceń są różne

1.	sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi	422,23 zł (50 proc. kwoty najniższej emerytury)
2.	należności alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego
3.	sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności niealimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi
4.	należności z tytułu pobytu w domach opieki społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub pielęgnacyjno-opiekuńczych	168,89 zł (20 proc. kwoty najniższej emerytury)
5.	potrącanie należności innych niż wyżej wymienione	506,67 zł, (60 proc. kwoty najniższej emerytury)

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 139-143 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440). Art. 833 par. 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 196 z późn. zm.).