Symboliczna złotówka metodą na niższe składki

W przypadku pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód w rozumieniu podatkowym. Są nim pieniądze, wartości pieniężne, wartość świadczeń w naturze (rzeczowych) i innych nieodpłatnych korzyści otrzymanych przez pracownika od pracodawcy w związku z wykonywaniem zatrudnienia. Za przychody ze stosunku pracy uważa się bowiem wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło ich finansowania. W szczególności są to: wynagrodzenie zasadnicze, za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Poza tym są to świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych należności.

Jedno ze zwolnień ubezpieczeniowych mówi, że podstawy wymiaru składek ZUS nie stanowią korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji.

Odpłatna korzyść

Powyższe zwolnienie składa się z dwóch części. Pierwsza wymaga stosownego zapisu w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub w przepisach o wynagradzaniu. Zapisem tym można wprowadzić odpłatność pracownika za dane świadczenie. A jakakolwiek jego część, do której zapłaty zobowiązany będzie zatrudniony, pozwala uciec od składek ZUS. Zwolnienie to wykorzystywane jest np. w przypadku abonamentów medycznych, które w części niedotyczącej BHP powinny być opodatkowane i oskładkowane. Jeżeli pracownik nie będzie otrzymywał abonamentu, tylko go kupował, to nie powstanie konieczność płacenia składek także w odniesieniu do świadczeń medycznych niemieszczących się w zakresie BHP (pracownik uzyska korzyść materialną z tytułu zakupu usług medycznych po cenach niższych niż detaliczne).

Zwolnienie to nie ma ograniczeń, wobec czego można je wykorzystać także w innych sytuacjach. Przykładem mogą być chociażby noclegi handlowców na terenie wskazanym jako ich miejsce pracy. Organy podatkowe uznają wartość takich noclegów za przychód podatkowy, co przekłada się na konieczność zapłaty podatku i składek ZUS. Abstrahując w tym momencie od tego, czy faktycznie powstaje przychód w takiej sytuacji, wprowadzenie odpłatności (nawet na poziomie 1 zł miesięcznie) pozwala uciec od składek.

Przejazdy

Druga część zwolnienia dotyczy przejazdów. Także w tym przypadku potrzebny jest zapis w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub w przepisach o wynagradzaniu zapewniający pracownikom prawo do korzystania z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów. Zwolnienie to jest wykorzystywane w przypadku biletów miesięcznych, ale także w przypadku samochodów służbowych. Co prawda swego czasu próbowano ograniczyć zwolnienie wyłącznie do środków komunikacji publicznej, ale ostatecznie zostało po staremu, w przepisie jest mowa o środkach lokomocji, a to oznacza, że zwolnienie może być stosowane także w przypadku używania samochodów służbowych do prywatnych celów pracowników. Wystarczy zasady używania samochodów określić w układzie zbiorowym lub regulaminie wynagradzania, a problemem pozostanie jedynie rozliczanie podatku dochodowego od tego świadczenia.

Ważne

Podstawy wymiaru składek nie stanowią korzyści materialne przewidziane w wewnętrznych przepisach zakładu pracy uprawniające do zakupu po cenach niższych niż detalicznych niektórych artykułów, przedmiotów lub usług

Oskładkowane czy nie

Otrzymywane przez pracowników świadczenia domyślnie podlegają opodatkowaniu i oskładkowaniu. Zarówno jednak w przypadku podatku dochodowego jak i składek ZUS przewidziane są obszerne katalogi zwolnień. Przy czym niektóre z nich pozwalają na znaczne oszczędności. Podkreślenia wymaga, że nie są to katalogi identyczne, wobec czego możemy mieć do czynienia np. ze świadczeniami zwolnionymi od podatku, ale oskładkowanymi albo nieoskładkowanymi, ale podlegającymi z kolei opodatkowaniu.

@RY1@i02/2014/020/i02.2014.020.03300020c.803.jpg@RY2@

Paweł Ziółkowski specjalista w zakresie podatków i prawa pracy

Paweł Ziółkowski

specjalista w zakresie podatków i prawa pracy

Podstawa prawna

Art. 11 i 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).