ZUS: podstawę wymiaru zasiłków należy ustalić na nowo

1 stycznia 2022 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa), która wprowadziła dwie ważne dla płatników zmiany: w zasadach przeliczania podstawy zasiłkowej (art. 43) oraz w ustalaniu okresu zasiłkowego (art. 9). Dla płatników szczególne trudności może stanowić obliczenie należnych ubezpieczonym zasiłków za okres przypadający na przełomie 2021 i 2022 r. Przepis przejściowy ustawy nowelizacyjnej, tj. art. 21 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, co prawda ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą zasiłki oraz świadczenie rehabilitacyjne, do których prawo powstało przed 1 stycznia 2022 r., za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy wypłaca się w wysokości, na zasadach i w trybie określonym w starym brzmieniu przepisów, niestety nie daje on jednak odpowiedzi na wszystkie pytania.

Artykuł 43 ustawy zasiłkowej w brzmieniu do 1 stycznia 2022 r. stanowił, że podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe. Od 1 stycznia 2022 r. przerwa wymagana do przeliczenia zasiłku została skrócona do jednego miesiąca. Przepis ten w dotychczasowym brzmieniu powodował, że wystarczyło, żeby ubezpieczony raz na kwartał nabył prawo do jakiegoś zasiłku (najczęściej chorobowego, choć w grę wchodzą także inne rodzaje świadczeń), aby nawet przez wiele miesięcy, a niekiedy nawet lat, otrzymywał on zasiłek w takiej samej wysokości. W przypadku pracowników w takich sytuacjach oznaczało to, że np. podwyżka nie wpływała na wysokość zasiłku. Po zmianach taki skutek będzie zachodził rzadziej, bo jeśli tylko przerwa przekroczy miesiąc kalendarzowy, zasiłek będzie przeliczany. [przykłady 1 i 2]