Niezgodne z prawem zwolnienie może skończyć się także grzywną

Rzeczywiście wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w sposób niezgodny z przepisami kodeksu pracy grozi pracodawcom dużo poważniejszymi konsekwencjami niż tylko np. nakaz przywrócenia pracownika do pracy, który może orzec sąd. Może to być bowiem uznane także za wykroczenie, gdyż zgodnie z art. 281 par. 1 pkt 3 k.p. ten, kto będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu, wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy, podlega karze grzywny od 1 tys. do 30 tys. zł. Przy czym kodeks pracy nie definiuje jednak pojęcia rażącego naruszenia przepisów prawa pracy. Z pomocą jednakże przyjdzie nam judykatura, która przez rażące naruszenie przepisów prawa pracy, o jakim mowa w ww. przepisie, rozumie sytuację, w której bezprawność rozwiązania stosunku pracy jest jaskrawa, oczywista dla każdego, a przez to budząca oburzenie społeczne (np. wyrok SN z 6 lutego 2003 r., sygn. akt III KKN 513/00, OSNKW 2003, nr 5-6, poz. 50, wyrok SN z 16 listopada 2004 r., II KK 222/04, LEX nr 141335.).

Tylko rażące naruszenia

Warto zwrócić uwagę np. na wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 2 lipca 2021 r., sygn. akt IV Ka 361/21, LEX nr 3218616. Sąd zauważył, że pojęcie rażącego naruszenia przepisów prawa pracy należy do kategorii pojęć ocennych. Za rażące - zdaniem sądu - z pewnością należałoby uznać naruszenie poważne, widoczne i negatywnie oceniane zarówno przez pracownika, któremu wypowiedziano umowę, jak i przez osoby trzecie. Czynem wyczerpującym znamiona wykroczenia z art. 281 par. 1 pkt 3 k.p. będzie więc np. rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. lub 53 k.p. bez faktycznej przyczyny lub bez dopełnienia kilku wymogów formalnych: niezachowania formy pisemnej, nieskonsultowania rozwiązania stosunku pracy ze związkami zawodowymi lub rozwiązanie umowy po upływie dopuszczalnych terminów. Warto zwrócić jednak uwagę na stan faktyczny sprawy, w ramach której zapadł cytowany wyrok. Wniosek o ukaranie skierował do sądu inspektor pracy. Ustalił on, że umowę o pracę z pracownikiem pełniącym funkcję przewodniczącego organizacji związkowej rozwiązano mimo braku zgody tej organizacji, w ten sposób rażąco naruszając przepisy prawa pracy. Jako powody rozwiązania stosunku pracy pracodawca wskazał ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych - tj. obowiązku lojalności i uczciwości wobec pracodawcy, rozumianego jako obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy oraz ochrony jego mienia (art. 100 par. 2 pkt 4 k.p.), i przestrzegania obowiązujących w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego (art. 100 par. 2 pkt 6 k.p.). Pracownik zawyżył bowiem liczbę członków związku, aby uzyskać zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zdaniem SO rozwiązanie stosunku pracy nie wypełniło znamiona wykroczenia z art. 281 par. 1 pkt 3 k.p., bo zwolniony swoim zachowaniem dał pracodawcy uzasadnione podstawy do skorzystania z możliwości, jakie niesie za sobą art. 52 k.p. Mimo że pracodawca nie uzyskał zgody na rozwiązanie umowy od związku zawodowego, co stanowiło naruszenie przepisów, nie może być uznane za wykroczenie z art. 281 par. 1 pkt 3 k.p. Jest nim bowiem tylko takie naruszenie, które ma charakter rażący.