Uczelnia nie może żądać od nauczycieli podania informacji o narodowości i miejscu urodzenia

Zdaniem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych pozyskiwanie takich informacji nie jest dopuszczalne, gdyż byłoby sprzeczne z przepisami prawa pracy.

Zakres danych osobowych, które może pozyskać pracodawca, został określony w art. 22¹ k.p. Uzależnione jest to od tego, czy dana osoba ubiega się o zatrudnienie, czy jest już pracownikiem danej firmy.

Od osoby ubiegającej się o zatrudnienie pracodawca ma prawo żądać podania takich danych osobowych, jak: imię (imiona) i nazwisko, imiona rodziców, data urodzenia, miejsce zamieszkania (adres do korespondencji), wykształcenie oraz przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

Więcej informacji ma natomiast prawo pozyskiwać od pracownika. Od niego pracodawca dodatkowo może żądać podania również innych danych osobowych (np. jego numeru PESEL), a także imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci, jeżeli jest to konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy oraz (art. 22¹ par. 2 k.p.).

Ponadto poza danymi wymienionymi w powyższych przepisach, pracodawca ma prawo żądać od pracownika podania tylko tych danych osobowych, których obowiązek podania wynika z odrębnych przepisów prawa (art. 22¹ par. 4 k.p.).

Szczegółowe kwestie związane z gromadzeniem danych przez pracodawcę reguluje rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika, wydane na podstawie art. 298¹ k.p. Paragraf 1 ust. 2b tego rozporządzenia zezwala pracodawcy na żądanie od pracownika złożenia kwestionariusza osobowego w przypadkach, o których stanowi art. 22¹ par. 2 k.p.

Pomocniczy wzór kwestionariusza osobowego dla pracownika stanowi załącznik nr 1a do rozporządzenia.

Żaden z obowiązujących przepisów nie upoważnia pracodawcy do pozyskiwania informacji o miejscu urodzenia pracownika czy o jego obywatelstwie.

Przepisy wyraźnie stanowią też, podania jakiego adresu może żądać pracodawca. Wskazuje, że na podstawie art. 22¹ k.p. pracodawca ma prawo żądać zarówno od osoby ubiegającej się o zatrudnienie, jak i od pracownika podania jedynie miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji). Zgodnie zaś z treścią art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wskazanie na miejsce zamieszkania nie jest równoznaczne ze wskazaniem dokładnego adresu meldunkowego ani adresu zamieszkania. Jedynym adresem, podania którego pracodawca może żądać od kandydata do pracy i od pracownika, jest adres do korespondencji, na który wskazują przepisy kodeksu pracy.

W związku z tym uczelnia publiczna zatrudniająca nauczycieli akademickich, nie ma prawa, jako pracodawca, żądać od swoich pracowników ani informacji o ich miejscu urodzenia, ani o narodowości czy też o adresie meldunkowym.

LJ