Czy pracodawca może żądać zwrotu kosztów

Jesienią 2009 r. czytelnik ukończył studia podyplomowe, na które został skierowany przez pracodawcę. W umowie zawartej z pracodawcą zobowiązał się do przepracowania u niego trzech lat po ukończeniu nauki. Jednak w październiku 2010 r. musiał złożyć wypowiedzenie z powodu przeprowadzki do innego miasta do poślubionej właśnie żony.

- Czy pracodawca może domagać się ode mnie zwrotu kosztów studiów - pyta pan Kamil z Krakowa.

Nie. Czytelnik ukończył studia podyplomowe w zeszłym roku. Umowa dotycząca jego dokształcania zawodowego podpisana została zatem pod rządami rozporządzenia z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych. Pomimo utraty mocy obowiązującej kształtuje ono w dalszym ciągu jego sytuację prawną.

Rozporządzenie to dopuszczało zapis umowny przewidujący konieczność odpracowania świadczeń udzielonych przez pracodawcę na rzecz uczącego się pracownika.

Zgodnie z jego treścią, jeśli w trakcie nauki lub po jej ukończeniu - w terminie określonym w umowie, nie dłuższym niż trzy lata - pracownik rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem lub pracodawca rozwiąże z nim stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, pracownik jest zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę w wysokości proporcjonalnej do czasu pracy po ukończeniu nauki lub czasu pracy w trakcie nauki.

Warto podkreślić, że pracownik, do którego stosuje się przepisy rozporządzenia, zwolniony jest jednak od konieczności zwracania kosztów pracodawcy, jeśli rozwiązuje stosunek pracy z powodu:

● szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na jego zdrowie stwierdzonego orzeczeniem lekarskim - w przypadku gdy pracodawca nie przeniósł go do innej pracy odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim,

● braku możliwości dalszego zatrudnienia ze względu na inwalidztwo lub utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy,

● przeprowadzki do innej miejscowości spowodowanej zawarciem związku małżeńskiego lub zmianą miejsca zatrudnienia współmałżonka.

Jeśli pracownik udowodni pracodawcy, że zawarł związek małżeński i jest to powodem jego przeprowadzki, która była podstawą wypowiedzenia umowy, pracodawca nie będzie mógł zatem żądać od niego zwrotu kosztów udzielonych świadczeń.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Par. 6 ust. 2 i 4 rozporządzenia ministra edukacji narodowej oraz ministra pracy i polityki socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz.472 z późn. zm.).

Art. 3 ustawy z 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 106, poz. 655).