Czy zawsze przysługuje zapłata za wykonaną pracę
Przez trzy lata pracownik był zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako kierownik punktu skupu złomu. Po rozwiązaniu umowy pracownik w dalszym ciągu wykonywał te same obowiązki. Po upływie czterech lat pracodawca stwierdził, że zwalnia pracownika. Pracownik domagał się wypłaty zaległego wynagrodzenia zasadniczego (przez ostatnie dwa miesiące pracodawca nie płacił mu pensji) oraz wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Pracodawca odmówił, twierdząc, że strony nie łączyła umowa o pracę, tylko zlecenie. Czy pracownik ma szanse uzyskania korzystnego dla siebie wyroku sądu?
radca prawny
Problemem zasadniczym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaki stosunek prawny łączył strony. Umowa o pracę charakteryzuje się specyficznymi cechami, które odróżniają ją między innymi od umowy zlecenia. Jeżeli zatem pracownik miał stałe godziny pracy, wykonywał pracę w ustalonym miejscu, wykonywał polecenia przełożonego (nawet gdy były wyrażane nieregularnie), otrzymywał regularnie wynagrodzenie, zobowiązany był do osobistego świadczenia pracy - to elementy te świadczą o łączącej strony umowie o pracę. Pracownik musi udowodnić, w jakich warunkach wykonywał swoje obowiązki. Temu celowi mogą służyć wszelkie dokumenty, np. listy obecności, listy płac (określenie regularności wynagrodzenia i jego składników, obciążeń na rzecz fiskusa), pisemne wnioski składane do pracodawcy, np. o udzielenie urlopów. Można również wykorzystać zeznania świadków - osób współpracujących z pracownikiem, które mogłyby potwierdzić elementy świadczące o istnieniu stosunku pracy. Pamiętać należy, że strony nie mają obowiązku nawiązania stosunku pracy. Mogą być zainteresowane współpracą na podstawie innych przepisów niż kodeksu pracy i ta okoliczność również może być badana przed sądem pracy. W omawianym przypadku nie bez znaczenia będzie okoliczność, że pracownik wykonywał swoje obowiązki przez dłuższy czas (cztery lata) przy niespornej akceptacji pracodawcy.
Pracodawca ma obowiązek ewidencjonowania czasu pracy, co wynika wprost z przepisu art. 149 k.p. Między innymi ewidencji podlegają godziny nadliczbowe. Przy braku stosownej dokumentacji ewidencyjnej pracownik może udowadniać liczbę przepracowanych godzin na podobnych zasadach jak przy potwierdzaniu istnienia umowy o pracę.
Zauważyć należy, że uzasadnione roszczenia pracownika o wynagrodzenie za wykonaną pracę będą uwzględnione, nawet gdyby nie udało się przed sądem pracy udowodnić, że strony łączyła umowa o pracę. Jednoznacznie w tej kwestii wypowiedział się SN w wyroku z 7 marca 2006 r. (I PK 146/05, OSNP 2007/5-6/67), wyjaśniając, że sąd pracy nie może oddalić powództwa o wynagrodzenie za pracę faktycznie wykonaną tylko z tej przyczyny, że zawarta przez strony umowa nie była umową o pracę, lecz umową prawa cywilnego. Zgłoszenie na drodze postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy roszczeń o charakterze cywilnoprawnym nie może prowadzić do ich oddalenia, a jedynie do przekazania sprawy do rozpoznania w postępowaniu zwykłym.
Art. 22 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu