Kiedy przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy

Wyłonieni kandydaci ani pracodawca nie mają roszczenia (odpowiednio: obowiązku) o nawiązanie stosunku pracy (por. wyrok SN z 21 stycznia 2003 r., I PK 105/02, OSNAPiUS 2004/13/229).

W literaturze wskazuje się, że celem, jaki ma być zrealizowany przez procedurę otwartego i konkurencyjnego naboru, jest wyłącznie wyłonienie kandydata, a nie bezpośrednio zatrudnienie wybranej osoby na wolne stanowisko urzędnicze w samorządzie terytorialnym. Decyzja o nawiązaniu stosunku pracy z konkretną osobą stanowi uprawnienie pracodawcy samorządowego. Przy jej podejmowaniu jest on ograniczony do kręgu osób wyłonionych w wyniku przeprowadzonego naboru. Wskazuje się również, że sama konstrukcja przepisów o naborze nie daje możliwości do wystąpienia z takim roszczeniem. W odróżnieniu od przepisów, które wyraźnie wskazują istnienie obowiązku zatrudnienia osoby, która wygrała konkurs. Ustawa o pracownikach samorządowych stanowi zaś o otwartym i konkurencyjnym naborze, a nie o konkursie, którego niejako istotą jest to, że ktoś musi go wygrać.

Przykładem uregulowania, które wprost wskazuje obowiązek zatrudnienia osoby, która wygrała konkurs, jest art. 44a ust. 5 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynika, że z kandydatem wybranym w drodze konkursu kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej nawiązuje stosunek pracy na podstawie umowy o pracę. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 grudnia 2004 r. (II PK 79/04, OSNAPiUS 2005/13/194) stwierdził, że kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek zawarcia umowy o pracę z kandydatem ważnie wybranym w postępowaniu konkursowym. Zdaniem SN celem przeprowadzenia konkursu jest bowiem wybranie najlepszego kandydata pod względem kwalifikacji osobistych i merytorycznych.

Inaczej jest w przypadku, gdy osobie, która została wybrana w wyniku przeprowadzonego naboru, zostanie złożone oświadczenie woli w przedmiocie zawarcia umowy o pracę. W tej sytuacji będzie jej przysługiwało roszczenie o zawarcie tej umowy (art. 66 par. 1 k.c. w związku. z art. 300 k.p.).

Leszek Jaworski

ekspert "DGP"

Art. 11 - art. 15 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).