Jakie kryteria powinien stosować pracodawca, zwalniając pracowników

Zmiany struktury organizacyjnej pracodawcy często wiążą się z redukcją etatów. Może ona przy tym mieć formę kumulacji stanowisk pracy. Wówczas obsada jednego z nich staje się dla pracodawcy zbędna i pracodawca ma prawo zwolnić pracownika na podstawie art. 10 ustawy o zwolnieniach grupowych. Koniecznymi warunkami są przy tym:

● zatrudnianie co najmniej 20 pracowników;

● rzeczywista, a nie pozorna likwidacja stanowiska pracy oraz

● obiektywne i sprawiedliwe kryteria doboru pracownika do zwolnienia.

W razie sporu sąd pracy dokonuje szczegółowej analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i rozważa, czy pracodawca przyjął właściwe kryteria wyboru do zwolnienia oraz czy z punktu widzenia tych kryteriów wybór danego pracownika był słuszny.

Warto zauważyć, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat prawidłowości poszczególnych kryteriów zwolnień. Z orzeczeń wynika, że pracodawca powinien przede wszystkim kierować się kryterium związanym ze stosunkiem pracy oraz cechami pracownika odnoszącymi się do jego pracy. Natomiast jedynie pomocniczo należy brać pod uwagę kryteria dotyczące sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej pracownika.

Pracodawca jest zatem uprawniony do pozostawienia na stanowisku pracownika o porównywalnych kwalifikacjach zawodowych, stażu i predyspozycjach, stwarzającym większe prawdopodobieństwo, że nie wywoła zakłóceń w funkcjonowaniu określonej jednostki organizacyjnej pracodawcy (wyrok SN z 8 grudnia 2005 r., I PK 100/05, Wokanda 2006/6/28).

Z powyższego wynika, że pracodawca ma prawo wybrać do zwolnienia pracownika o długoletnim stażu, który ze względu na stan zdrowia jest mniej dyspozycyjny. Nie dotyczy to jednak osoby dotkniętej chorobą zawodową lub chorobą będącą skutkiem wypadku przy pracy.

@RY1@i02/2010/146/i02.2010.146.168.009b.001.jpg@RY2@

Fot. archiwum

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).