Kiedy żądanie przywrócenia do pracy związkowca jest sprzeczne z prawem
Przewodniczący zarządu zakładowej organizacji związkowej wielokrotnie występował do PIP o przeprowadzenie kontroli w zakładzie pracy. Organ ten nie podzielił zarzutów działacza. Dyrektor postanowił go zwolnić. Związek zawodowy nie wyraził na to zgody. Działacz związkowy wniósł do sądu pozew o przywrócenie do pracy. Czy w każdym przypadku dotyczącym zwolnienia związkowca sąd zasądzi przywrócenie do pracy?
Sąd nie przywróci do pracy działacza związkowego pomimo przysługującej mu ochrony stosunku pracy, w przypadku gdy stwierdzi nadużycie prawa. Taka sytuacja ma miejsce w opisanym powyżej stanie faktycznym. W wyroku z 17 listopada 1999 r. Sąd Najwyższy (I PKN 366/99, OSNAPiUS 2001/7/220) stwierdził, że żądanie przywrócenia do pracy członka zakładowej organizacji związkowej, który swoim postępowaniem polegającym na bezpodstawnym sprowadzeniu kontroli i zawiadomieniu organów ścigania o nieistniejących w rzeczywistości nadużyciach zakłóca prawidłowy tok pracy zakładu pracy, można uznać za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 k.p.).
Przyznana działaczowi ochrona prawna ma służyć swobodnemu wykonywaniu przez niego obowiązków związkowych. Wobec tego istnieją pewne granice ochrony. Przekroczenie tego zakresu uznaje się za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Pracodawca ma możliwość rozwiązania umowy o pracę z korzystającym ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy działaczem związkowym, który pomimo wcześniejszego wielokrotnego karania sankcjami porządkowymi i finansowymi w dalszym ciągu odmawia stosowania się do dotyczących pracy poleceń przełożonych (wyrok SN z 12 września 2000 r., I PKN 27/00, LEX nr 152565). Nie może bowiem dojść do sytuacji, kiedy z ochrony prawnej będzie korzystał taki działacz, któremu można zarzucić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywanie funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy (wyrok SN 12 września 2000 r., I PKN 23/00, OSNAPiUS 2002/7/160).
Orzecznictwo Sądu Najwyższego przytacza również wiele innych przykładów zachowań, które uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z działaczem związkowym. Zwolnienie może uzasadniać niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym, który dodatkowo jest działaczem związkowym (wyrok SN z 2 sierpnia 2000 r., I PKN 755/99, OSNAPiUS 2002/4/88).
Przyczyną zwolnienia z pracy działacza związkowego może być także spożywanie przez niego alkoholu w miejscu i czasie pracy. Ewentualne żądanie przywrócenia do pracy takiego pracownika zwolnionego w trybie dyscyplinarnym zostanie uznane za sprzeczne z art. 8 k.p. (wyrok z 7 marca 1997 r., I PKN 30/97, OSNAPiUS 1997/24/488).
@RY1@i02/2010/141/i02.2010.141.168.004b.001.jpg@RY2@
Fot. Marek Matusiak
Krzysztof Chyba, ekspert z zakresu prawa pracy
Krzysztof Chyba
ekspert z zakresu prawa pracy
Art. 8 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu