Co obejmuje odszkodowanie dla pracownika, z którym nie zawarto definitywnej umowy o pracę

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej w zakresie tzw. ujemnego interesu umownego. Przyjmuje się, że pojęciem tym objęte są zarówno straty (damnum emergens), jak również utracone korzyści (lucrum cessans) - poniesione w związku z zawarciem umowy przedwstępnej (wyrok SN z 14 października 2005 r., III CK 103/2005, LEX nr 187044).

Dla ustalenia wysokości straty należy ustalić, przeprowadzając hipotetyczne rozumowanie sprowadzające się do porównania stanu majątku poszkodowanego powstałego na skutek jego wdania się w umowę, ze stanem, jaki istniałby, gdyby poszkodowany w umowę się nie wdał (wyrok SA w Katowicach z 17 stycznia 2001 r., I ACa 1094/2000, Wokanda 2002/2/33). W literaturze wskazuje się, że w przypadku umowy przedwstępnej strata obejmuje m.in. koszty:

● zawarcia umowy przedwstępnej,

● niezbędnych czynności poprzedzającymi zawarcie tej umowy,

● poniesione przez stronę w celu doprowadzenia do zawarcia umowy przyrzeczonej, pozostające w normalnym związku z przekonaniem, że do zawarcia takiej umowy dojdzie.

Straty te mogą więc obejmować przykładowo: koszty przejazdu do siedziby pracodawcy, koszty korespondencji, połączeń telefonicznych lub internetowych, jeżeli w ten sposób kandydat na pracownika uzgadniał warunki i termin zawarcia umowy przedwstępnej, wydatki związane z uzyskaniem potrzebnych dokumentów (np. zaświadczenia o niekaralności), wydatki poniesione w związku z przeprowadzką do innej miejscowości, koszty związane z rezygnacją z dotychczasowego zatrudnienia albo z zamknięciem lub ograniczeniem prowadzonej działalności gospodarczej.

Jeżeli natomiast chodzi o utracone korzyści, obejmują one utratę różnego rodzaju spodziewanych dochodów. Utraconą korzyścią jest niewątpliwie wynagrodzenie, które pracownik uzyskałby u dotychczasowego pracodawcy, a które utracił wskutek rozwiązania umowy o pracę w związku z oczekiwaniem na podjęcie nowego zatrudnienia. Pogląd ten potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2009 r. (I PK 26/2009, LEX nr 523544). W orzeczeniu tym stwierdzono, że jeżeli strona zobowiązana do zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę (pracodawca) uchyla się od jej zawarcia, druga strona (pracownik) może żądać naprawienia szkody polegającej na utracie wynagrodzenia uzyskiwanego w stosunku pracy, który został przez nią rozwiązany, dlatego że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej, a nie szkody polegającej na utracie wynagrodzenia, które miała otrzymywać według ustaleń umowy przyrzeczonej.

@RY1@i02/2010/102/i02.2010.102.168.004b.001.jpg@RY2@

Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy

Leszek Jaworski

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 115, art. 117, art. 123, art. 389 i art. 390 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 183¹ - art. 183¹⁵ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).