Od czego zależeć ma korzystanie ze skróconego czasu pracy przez osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym

Zgodnie z art. 15 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji) od 1 stycznia 2012 r. czas pracy wszystkich osób co do zasady będzie wynosił maksymalnie 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Ze skróconych norm czasu pracy (to jest maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo) nadal będą jednak mogły korzystać osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, pod warunkiem że przedłożą pracodawcy zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Brak przedmiotowego zaświadczenia w ich przypadku będzie oznaczał, że ósma godzina pracy nie będzie już traktowana jako godzina nadliczbowa, a tym samym z tytułu ośmiogodzinnego dnia pracy nie będą im przysługiwały żadne dodatki związane z pracą w godzinach nadliczbowych.

Uprawnionym do wystawiania zaświadczeń, o których mowa w znowelizowanym przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, jest lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników, a w przypadku jego braku również lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Pracodawca powinien zatem honorować zaświadczenia wystawione zarówno przez lekarza medycyny pracy jak i przez lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną - w przypadku braku tego pierwszego.

Warto zaznaczyć, że niezależnie od tego, przez którego lekarza zostanie wystawione takie zaświadczenie, koszty badań z nim związanych (w tym również badań dodatkowych niezbędnych do jego wydania) zawsze ponosi pracodawca.

Art. 15 ustawy o rehabilitacji nie obliguje pracodawców do kierowania do lekarza medycyny pracy wszystkich pracowników niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na badania w celu uzyskania wspomnianego wyżej zaświadczenia. Z inicjatywą odbycia przedmiotowego badania powinien wystąpić zainteresowany pracownik, informując o tym pracodawcę, który wystawia na tej podstawie stosowne skierowanie.

Zaświadczenie może być wydane zarówno w toku badań profilaktycznych - wstępnych, okresowych i kontrolnych, jak i badań odrębnych, mających na celu ustalenie celowości zastosowania wobec pracownika skróconej normy czasu pracy.

Jedynym wymogiem dotyczącym treści zaświadczenia jest - w myśl przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji - by zawierało ono wskazanie, iż w odniesieniu do danego pracownika celowe jest stosowanie skróconej normy czasu pracy. W celu uniknięcia późniejszych trudności interpretacyjnych warto zatroszczyć się o to, by w zaświadczeniu pojawiła się data jego obowiązywania. Brak tej daty nie będzie upoważniał pracodawcy do samodzielnego określenia terminu ważności zaświadczenia, w związku z powyższym mogą pojawić się problemy w zakresie ustalenia czasu jego obowiązywania.

Należy również pamiętać, że od nowego roku skrócona norma czasu pracy będzie obowiązywać dopiero od dnia przedstawienia zaświadczenia, o którym mowa w art. 15 ustawy o rehabilitacji. Zatem bez względu na datę wydania zaświadczenia przez lekarza realną możliwość skorzystania z uprawnienia do pracy w skróconym wymiarze da pracownikowi przedłożenie tego dokumentu pracodawcy.

@RY1@i02/2011/251/i02.2011.251.21700110c.803.jpg@RY2@

Małgorzata Tylewicz-Piwnik, ekspert z zakresu prawa pracy

Małgorzata Tylewicz-Piwnik

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 15 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 226, poz. 1475).