Kiedy można nałożyć karę nagany

radca prawny

Naruszenie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, może - między innymi - spowodować zastosowanie przez pracodawcę kary nagany. Pracodawca musi zatem ocenić zachowanie pracownika jako naruszające np. ustaloną organizację pracy i biorąc pod uwagę stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy zdecydować, czy i jaką ewentualnie karę porządkową przewidzianą przepisami kodeksu pracy zastosować.

Kara nagany może być zastosowana w terminie do 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i nie później jak po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Ponadto - realizując zasadę ochrony praw pracowniczych ustawodawca przewidział, że kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy tego "wysłuchania", ale jego brak skutkuje nieważnością zastosowanej kary. Pracownik musi mieć zatem możliwość ustosunkowania się do zarzutów pracodawcy, także wówczas, gdy nie kwestionuje zawinionego naruszenia przez siebie zasad organizacji pracy. W wyroku z 4 marca 1998 r. Sąd Najwyższy (I PKN 605/98, OSNP 2000/8/307) wyjaśnił, że "wysłuchanie pracownika musi poprzedzać zastosowanie wobec niego kary porządkowej. Zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Natomiast z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze.

Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu (w którym pracodawca może ukarać pracownika) nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy. Jeżeli zatem pracodawca zawiadomi pracownika na piśmie o zastosowanej karze nagany, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia, zaś pracownik uzna, że nie został spełniony warunek jego uprzedniego wysłuchania będzie mógł złożyć najpierw sprzeciw do pracodawcy (w terminie 7 dni od zawiadomienia o ukaraniu), zaś w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

Podkreślić trzeba, że samo doręczenie pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim pisma o ukaraniu naganą będzie skutecznie wywoływać wszystkie konsekwencje związane z ukaraniem, o ile spełniony został tryb stosowania kary, z wysłuchaniem pracownika włącznie.

Art. 108 - 112 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).