Czy sąd może orzec o odszkodowaniu dla nauczyciela

Czytelniczka, będąca nauczycielką zatrudnioną w szkole podstawowej na podstawie mianowania, prowadzi ze szkołą proces o przywrócenie do pracy. Szkoła przyznała wadliwość zwolnienia jej z pracy, ale twierdzi, iż przywrócenie jej do pracy jest niecelowe. Czy sąd może - wbrew żądaniu czytelniczki - zasądzić na jej rzecz odszkodowanie w miejsce żądanego przywrócenia do pracy, skoro takiej możliwości nie przewidziano w Karcie nauczyciela?

Tak. Sąd ma prawo zastosować również wobec nauczyciela mianowanego art. 45 par. 2 kodeksu pracy, który uprawnia do zasądzenia odszkodowania, gdy przywrócenie pracownika do pracy jest niemożliwe lub niecelowe.

Również w opinii Sądu Najwyższego błędna jest teza o niemożności stosowania wobec mianowanych nauczycieli art. 45 par. 2 k.p. (por. wyrok SN z 19 maja 2011 r., I PK 182/10, LEX 852765). Z treści art. 91c Karty nauczyciela jednoznacznie wynika bowiem, że w sprawach w niej nieunormowanych stosuje się przepisy prawa pracy. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym zostało uregulowane w Karcie nauczyciela w sposób wyczerpujący. Nie zostały natomiast uregulowane konsekwencje rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę z naruszeniem prawa. Z przepisów Karty nauczyciela nie można wyprowadzić żadnych roszczeń. Nieodzowne jest zatem sięgnięcie do przepisów kodeksu pracy. Gdyby nie skorzystanie z odesłania z art. 91c ust. 1 Karty nauczyciela, trzeba by stwierdzić, że nauczycielowi nie służą żadne roszczenia, co jest nie do przyjęcia. W kodeksie pracy roszczenia pracownika wynikające z niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę uregulowane zostały w art. 45. Nieuzasadnione byłoby rozumowanie dopuszczające stosowanie do nauczycieli mianowanych tylko pierwszego paragrafu tego przepisu. Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2001 r. (I PKN 242/00, OSNP 2002/5/19), w którym dopuścił stosowanie art. 45 par. 2 k.p. do zgłoszonego przez nauczyciela roszczenia o przywrócenie do pracy, a także w uchwale z 25 października 1995 r. (I PZP 30/95, OSNP 1996/10/139), w której uznał, że w zakresie roszczeń nauczyciela mianowanego związanych z rozwiązaniem z nim stosunku pracy należy stosować przepisy kodeksu pracy. Tożsamy pogląd wyraził też SN w wyroku z 14 kwietnia 2003 r. (I PK 91/02, Prawo pracy 2003/12/35).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 45 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 91c ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).