Co grozi za bezzasadne powstrzymanie się od pracy

ekspert z zakresu prawa pracy

Pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika lub gdy wykonywana przez niego praca stwarza takie zagrożenie dla innych osób. Sąd Najwyższy w wyroku z 11 maja 2006 r. (I PK 191/05, OSNAPiUS 2007/9-10/128), wydanym w podobnym stanie faktycznym zauważył, że w myśl art. 217 k.p. niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności określonych w odrębnych przepisach. W uzasadnieniu wyroku nie zgodził się on z twierdzeniem pełnomocnika zwolnionego pracownika, że sam fakt naruszenia przez pracodawcę obowiązków wynikających z tego przepisu uprawnia podwładnego do powstrzymania się od pracy. SN podkreślił, że warunki pracy muszą stwarzać jeszcze bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika. Naruszenie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy może polegać jedynie na niedopełnieniu wymogów formalnych, jak na przykład braku certyfikatu bezpieczeństwa użytkowanego sprzętu - co niekoniecznie zdaniem Sądu Najwyższego prowadzić musi do zagrożenia życia i zdrowia.

Odnosząc ten pogląd do opisanej powyżej sytuacji, pracodawca przedstawił pracownikowi opinie i ekspertyzy, że urządzenia nie zagrażają życiu pracownika. Ich wiarygodność może sprawdzić sąd pracy w przypadku, gdy pracownik zaskarży do sądu pracy jego zwolnienie w trybie dyscyplinarnym. W przypadku, gdy w postępowaniu sądowym potwierdzi się, że urządzenia nie zagrażają życiu pracownika, nie wystąpią wszystkie warunki uprawniające podwładnego do powstrzymania się od pracy. W konsekwencji sytuacja taka może stanowić uzasadnienie zwolnienia dyscyplinarnego. Warto bowiem dodać, że Sąd Najwyższy w powołanym wyroku stwierdził, że zachowanie pracownika polegające na nieprzyjmowaniu do wiadomości opinii i ekspertyz przedstawianych mu przez pracodawcę i odmowa świadczenia pracy przy użyciu sprzętu należy zakwalifikować jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Bezprawne zachowanie pracownika, nacechowane złą wolą, godzi w istotny interes pracodawcy. Naruszenie tego interesu jest subiektywnie zawinione i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 par. 1 k.p.

Art. 52 par. 1, art. 210, art. 217 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).