Kiedy pracodawca musi się zgodzić na dzień wolny

Tak. Pomimo uprawnienia pracownika do otrzymania takiego zwolnienia od pracy decyzja o jego udzieleniu leżała po stronie pracodawcy.

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy

Nieobecność pracownika, który nie stawia się do pracy i samodzielnie "udziela" sobie zwolnienia, na które pracodawca nie wyraził zgody, jest jednak nieobecnością nieusprawiedliwioną. Może ona uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy.

Zasadę tą stosuje się także do pracownika realizującego - w czasie przeznaczonym na wykonywanie obowiązków pracowniczych w ramach łączącego go z pracodawcą stosunku pracy - prawa do odpłatnego zwolnienia od pracy w celu wykonania czynności wynikającej z pełnionej funkcji związkowej (wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2011 r., II PK 196/10, LEX 811847). Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, iż niedopuszczalne jest uznanie, że zwolnienie od pracy związkowca następuje z mocy prawa i jest niezależne od zgody pracodawcy lub że obowiązek pracodawcy jest równoznaczny z możliwością udzielenia zwolnienia od pracy przez pracownika samemu sobie, niezależnie od zgody pracodawcy (por. także wyroki Sądu Najwyższego: z 13 stycznia 2005 r., II PK 117/04, OSNP 2005/16/246 oraz z 2 czerwca 2010 r., II PK 369/09, niepublikowany).

Obowiązek pracodawcy udzielenia pracownikowi odpłatnego zwolnienia od pracy nie może być traktowany jako bezwzględny. Nie jest on niezależny od możliwości udzielenia pracownikowi zwolnienia w określonym przez niego czasie i od podlegającego ochronie interesu pracodawcy, wymagającego w szczególnych okolicznościach obecności pracownika w pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2010 r., II PK 367/09, LEX 78601).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 52 par. 1 pkt. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 31 ust. 3 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).