Kiedy przedawnią się roszczenia wobec pracownika

Księgowy i prezes spółki generowali fikcyjne faktury, wyrządzając szkodę pracodawcy. Prezes był jedynym członkiem zarządu uprawnionym do dokonywania za spółkę czynności z zakresu prawa pracy. W procesie o zwrot utraconych sum księgowy podnosi zarzut przedawnienia. Twierdzi, że chwilą, w której pracodawca dowiedział się o szkodzie, była chwila wyrządzenia jej przez księgowego wspólnie z prezesem.

- Czy zarzut przedawnienia zostanie uwzględniony - pyta pani Helena z Warszawy.

Nie nastąpiło przedawnienie.

Chwila, w której o wyrządzeniu szkody dowiaduje się jej sprawca, należący do kręgu osób wymienionych w art. 3¹ par. 1 k.p., nie stanowi momentu, w którym pracodawca uzyskuje wiedzę o wyrządzeniu szkody przez pracownika w rozumieniu art. 291 par. 2 k.p. (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2011 r., I PK 242/10, LEX 798244).

W opinii Sądu Najwyższego przyjęcie w takiej sytuacji, że doszło do przedawnienia roszczenia, stanowiłoby wynik oczywiście wadliwej wykładni art. 291 par. 2 k.p. Jej przyjęcie umożliwiałoby niemal bezkarne działanie kierownika zakładu pracy, który po wyrządzeniu szkody mógłby powoływać się na fakt, że w jego osobie pracodawca wiedział o jej wyrządzeniu. Już w wyroku z 6 kwietnia 1987 r. (IV PR 89/87, OSNC 1988/7-8/106) Sąd Najwyższy zakwestionował dopuszczalność oceny przedawnienia roszczenia odszkodowawczego w sytuacji, w której pracodawca - na skutek podania nieprawdziwych informacji przez pracownika - nie ma dostatecznej wiedzy umożliwiającej mu pociągnięcie tego pracownika do odpowiedzialności jako sprawcy szkody. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 15 września 1978 r. (IV PR 205/78, LEX 14459), wskazując, że przez dowiedzenie się o szkodzie w rozumieniu art. 291 par. 2 k.p. należy rozumieć powzięcie wiadomości nie tylko o samym fakcie powstania szkody, ale także o tym, kto i w jakiej wysokości był sprawcą tej szkody, gdyż dopiero wówczas można wystąpić przeciwko określonej osobie o konkretną kwotę. Powzięcie wiadomości przez pracodawcę wymaga istnienia po jego stronie możliwości podjęcia kroków w celu pociągnięcia sprawcy szkody do odpowiedzialności. Takiej możliwości nie ma pracodawca, którym kieruje w rozumieniu art. 3¹ k.p. sprawca szkody, szczególnie gdy kierownictwo ma postać jednoosobową. W przypadku opisanym w pytaniu księgowy nie może więc skutecznie podnosić zarzutu przedawnienia z powołaniem się na wiedzę przełożonego (pracodawcy) o jej wyrządzeniu.

Roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 291 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).