Jakie czynności obejmuje zakaz konkurencji

Czytelnik zawarł z pracodawcą umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Obecnie pracodawca twierdzi, że zgodnie z tą umową czytelnik nie będzie mógł wykonywać pracy u innego pracodawcy przy nadzorze identycznej linii produkcyjnej, ale wytwarzającej zupełnie inne produkty.

- Czy zakaz konkurencji może być rozumiany tak szeroko - pyta pan Marek z Iławy.

Nie. Dotychczasowy pracodawca czytelnika nie ma racji. Najważniejsze i podstawowe kryterium rozstrzygające o prowadzeniu (lub nieprowadzeniu) działalności konkurencyjnej stanowi przedmiot działalności przedsiębiorstw: przedsiębiorstwa pracodawcy (byłego pracodawcy) oraz przedsiębiorstwa, w którym swoją aktywność zawodową realizuje pracownik po ustaniu stosunku pracy. Działalność konkurencyjna występuje zasadniczo wtedy, gdy oba te przedsiębiorstwa zajmują się produkcją takich samych lub zbliżonych (o charakterze substytucyjnym) dóbr i usług.

Zakaz konkurencji określony w art. 101¹ par. 1 k.p. polega na tym, że - w zakresie określonym w odrębnej umowie - pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność W myśl art. 101² par. 1 k.p. regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie, gdy pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

W świetle art. 101¹ par. 1 k.p. zakazane jest:

● prowadzenie działalności konkurencyjnej, polegające na podejmowaniu tej działalności osobiście i na własny rachunek albo na posiadaniu konkretnego pakietu udziałów lub akcji w spółce kapitałowej, pozwalającego na wywieranie realnego wpływu na funkcjonowanie spółki bądź też na prowadzeniu przedsiębiorstwa na cudzy rachunek, występowanie w charakterze pełnomocnika lub pośrednika osoby, do której należy dane przedsiębiorstwo,

● świadczenie pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie (np. umów cywilnoprawnych) na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną wobec pracodawcy.

Jeśli dany podmiot nie prowadzi działalności konkurencyjnej, a tylko posługuje się tym samym parkiem maszynowym, nie może być mowy o naruszeniu zakazu konkurencji. Zakaz konkurencji nie oznacza bowiem zakazu wykonywania tego samego rodzaju aktywności zawodowej jak u byłego pracodawcy, związanej z wyuczonym zawodem, a jedynie wykorzystywanie jej w procesie wytwarzania takich dóbr i usług, które stanowią przedmiot działalności tego pracodawcy (por. wyrok SN z 4 listopada 2010 r., II PK 108/10, M.P.Pr. 2011/2/94).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 101² par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).