Kiedy pracodawca ponosi winę za wystąpienie wypadku przy pracy
Pracownica sklepu wielokrotnie składała wnioski do kierownictwa o zmianę posadzki. W sklepie podłoga była myta mopem i niewycierana do sucha. Powodowało to, że do wyschnięcia nie miała właściwości antypoślizgowych i stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa pracowników oraz klientów. Pracownica poślizgnęła się i doznała poważnego złamania. Czy w tej sytuacji można przyjąć, że pracodawca ponosi winę za to zdarzenie?
Zaniedbanie obowiązku zapewnienia pracownikom bezpiecznego stanowiska pracy uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie winy. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 3 grudnia 2010 r. (I PK 124/10, Monitor Prawa Pracy 2011/5/259). Orzeczenie to zapadło w podobnym stanie faktycznym. Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli kierownictwo sklepu toleruje wykorzystywanie mopa do usuwania zabrudzeń i wody z podłogi, bez jednoczesnego osuszania jej powierzchni, to można w tej sytuacji postawić mu zarzut naruszenia art. 207 k.p.
Przepisy art. 207 par. 1 k.p. eksponują odpowiedzialność pracodawcy za stan bhp w zakładzie pracy. Na "stan bezpieczeństwa" składa się wiele czynników, które najogólniej ująć można jako czynniki: o charakterze materialnym, technologicznym i osobowym. Kolejne przepisy działu dziesiątego kodeksu pracy w sposób szczegółowy konkretyzują obowiązki, których wypełnienie, zgodnie z wolą ustawodawcy, zapewnić ma oczekiwany "stan bezpieczeństwa".
Odpowiedzialnym za zapewnienie tego stanu jest pracodawca. Obowiązek pracodawcy zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy jest przy tym niezależny od obowiązków w tej sferze ciążących na innych podmiotach, tj. pracownikach, a także osobach spoza zakładu pracy wykonujących zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie przyjęto, że zaniedbanie obowiązku zapewnienia pracownikom bezpiecznego stanowiska pracy uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie winy (por. wyrok SN z 14 września 2000 r., II UKN 207/00, OSNP 2002/8/191). Jak bowiem stwierdził SN w innym orzeczeniu, każdy pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne warunki pracy, do czego w szczególności należy zaliczyć dostarczanie sprawnych i bezpiecznych narzędzi pracy. Wydanie pracownikowi niesprawnej drabiny i tolerowanie przez przełożonych jej używania uprawnia do zajęcia stanowiska, że nie ma podstawy do wyłączenia winy po stronie pracodawcy, nawet w sytuacji gdyby pracownik nie protestował przeciwko wykonywaniu pracy na takiej drabinie. Każda inna interpretacja przerzucałaby ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa na pracownika, co jest sprzeczne z zasadami prawa pracy (por. wyrok SN z 16 marca 1999 r., II UKN 522/98, OSNP 2000/9/374).
Obowiązkiem pracodawcy jest bowiem zapewnianie przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawanie poleceń usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolowanie wykonania tych poleceń (art. 207 par. 2 pkt 2 k.p.). Obowiązkiem jest także reagowanie na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywanie środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, przy uwzględnieniu zmieniających się warunków wykonywania pracy (art. 207 par. 2 pkt 3 k.p.).
@RY1@i02/2011/135/i02.2011.135.209.0005.001.jpg@RY2@
Krzysztof Chyba, ekspert z zakresu prawa pracy
Krzysztof Chyba
ekspert z zakresu prawa pracy
Art. 207 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu