Czy należy się ekwiwalent za urlop wypoczynkowy

Czytelnik zwrócił się do swego pracodawcy z wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Chciał jak najszybciej odejść z pracy, aby podjąć nową - na korzystniejszych warunkach. Oświadczył zatem, że rezygnuje z wykorzystania przysługującego mu urlopu wypoczynkowego.

- Obecnie, już po rozwiązaniu stosunku pracy, chciałbym jednak dochodzić wypłaty ekwiwalentu za ten urlop. Czy przysługuje mi takie uprawnienie - pyta pan Marek z Sosnowca.

Tak. Pracodawca ma obowiązek wypłacić pracownikowi odchodzącemu z pracy ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

W myśl art. 152 k.p. pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jakakolwiek umowa lub oświadczenie woli pracownika, na podstawie których zrzeka się on urlopu, są sprzeczne z prawem i nieważne.

Co do zasady urlop musi być udzielony pracownikowi w naturze. Wypłata ekwiwalentu pieniężnego zamiast urlopu jest wyjątkiem od tej zasady i ma miejsce w przypadku niewykorzystania go w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Pracownikowi przysługuje zatem roszczenie o udzielenie urlopu albo wypłatę ekwiwalentu. W przypadku jego niewypłacenia przez pracodawcę można dochodzić tej należności przed sądem pracy.

Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 10 października 1980 r., sygn. akt I PRN 100/80, prawo do urlopu przysługuje pracownikowi, a więc osobie świadczącej pracę na podstawie stosunku pracy, bez względu na podstawę prawną jej powstania. Oznacza to, że podstawową przesłanką roszczenia o urlop jest istnienie stosunku pracy. Wypłata ekwiwalentu pieniężnego dopuszczalna jest w sytuacjach ściśle określonych przepisami prawa (art. 171 k.p,), jednak roszczenie to jest surogatem urlopu, a zatem nie może być odmiennie traktowane.

ANNA TELEC

Art. 152, art. 171 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).