Jakie okoliczności są brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sporu

Czytelnik domaga się zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia. Miał on nastąpić w wyniku stosowania wobec niego mobbingu przez przełożonego, który zachowywał się niekulturalnie, ośmieszał go i zastraszał. W pozwie czytelnik zaznaczył, że działania te nie zmieniły jego przekonania, iż jest kompetentnym pracownikiem.

- Czy może to stanąć na przeszkodzie uwzględnieniu mego roszczenia - pyta pan Kamil z Gdyni.

Nie. Subiektywne odczucia pracownika nie stoją na przeszkodzie ustaleniu, że doszło do stosowania mobbingu.

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W opinii Sądu Najwyższego, wyrażonej w wyroku z 7 maja 2009 r. (III PK 3/09, LEX 510981), badanie i ocena subiektywnych odczuć osoby mobbingowanej nie może stanowić podstawy do ustalania odpowiedzialności mobbingowej. Subiektywne odczucie pracownika, który uważa, że zachowania pracodawcy - noszące znamiona mobbingu - nie wywołały u niego zamierzonego efektu zaniżenia oceny przydatności zawodowej, nie świadczą więc, że nie doszło do mobbingu. Zdaniem Sądu Najwyższego uznanie określonego zachowania za mobbing nie wymaga ani stwierdzenia po stronie prześladowcy działania ukierunkowanego na osiągnięcie celu (zamiaru), ani wystąpienia skutku. Wystarczy, że pracownik był obiektem oddziaływania, które według obiektywnej miary może być ocenione za wywołujące jeden ze skutków określonych w definicji mobbingu. Z zakresu mobbingu można więc wyeliminować przypadki wynikające z nadmiernej wrażliwości pracownika. Jednocześnie za mobbing mogą być uznane takie zachowania, które z obiektywnego punktu widzenia stanowiły go, ale z powodu nadzwyczajnego braku wrażliwości u danego pracownika nie wywołały u niego negatywnego przeświadczenia dotyczącego własnej samooceny zawodowej.

Roszczenie ofiary mobbingu o zadośćuczynienie krzywdzie aktualizuje się jednak wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie udowodniony skutek w postaci rozstroju zdrowia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 94³ par. 2 i 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).