Tymczasowa zmiana miejsca pracy pociąga za sobą dodatkowe wydatki

Z powodów organizacyjnych nasza firma chce oddelegować na okres około miesiąca 8 pracowników. Będą pracować w oddziale firmy znajdującym się w miejscowości oddalonej o 78 km od dotychczasowego miejsca wykonywania przez nich pracy. Na podstawie polecenia szefa będą oni tam wykonywać pracę zbliżoną do dotychczasowej, za to samo wynagrodzenie. Czy w związku z powyższym dojazdy do nowego miejsca pracy w okresie tego oddelegowania należy traktować jako podróże służbowe? Czy pracownikom mogą przysługiwać świadczenia z tytułu takich podróży?

Pracodawca może na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku powierzyć pracownikowi wykonywanie innej pracy niż ustalona w umowie o pracę. Wynika to z art. 42 par. 4 k.p. W myśl tego przepisu wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Przywołany art. 42 par. 4 k.p. dotyczy takich przypadków, w których w normalnych warunkach konieczne byłoby zastosowanie wypowiedzenia zmieniającego. Celem tego uregulowania jest umożliwienie pracodawcy w sytuacjach uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, technicznymi lub innymi, o przemijającym charakterze, przesunięcie pracownika do innej pracy na czas określony, bez obniżania mu wynagrodzenia i bez potrzeby wypowiadania warunków pracy i płacy. Po upływie okresu przeniesienia pracownikowi przysługuje prawo powrotu do poprzedniej pracy.

Powierzenie pracownikowi innej pracy ma formę polecenia pracodawcy (por. art. 100 k.p.). Przy czym powierzenie to nie musi być dokonane na piśmie. Zamiar jego dokonania nie wymaga też konsultacji z zakładową organizacją związkową reprezentującą prawa i interesy pracownika.

Wyjazd na polecenie szefa

Celem podróży służbowej jest dotarcie do miejsca wykonywania zadania zleconego przez pracodawcę, które znajduje się poza wynikającym z umowy o pracę miejscem stałego świadczenia pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z 22 lutego 2008 r. (I PK 208/07, OSNP 2009/11-12/134) wskazywał, że podróż służbowa charakteryzuje się tym, że jest odbywana:

wpoza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy,

wna polecenie pracodawcy,

ww celu wykonania określonego przez pracodawcę zadania.

Zatem każdy wyjazd pracownika poza miejscowość, w której ma on obowiązek stale świadczyć pracę, w wyniku polecenia służbowego pracodawcy jest podróżą służbową.

Wysokość diet

W myśl art. 77⁵ par. 1 k.p. pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Należy więc uznać, że także w sytuacji opisanej w pytaniu pracownikom skierowanym do pracy w innej miejscowości niż stałe miejsce ich pracy będzie przysługiwało prawo do świadczeń związanych z podróżami służbowymi, w tym przede wszystkim do diet.

Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej powinny być określone w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Jednak postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika zatrudnionego w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej. Wysokość tę określa rozporządzenie w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Zapisy tego rozporządzenia będą też mieć zastosowanie, jeśli układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania obowiązujący w firmie lub umowa o pracę nie zawiera postanowień dotyczących świadczeń z tytułu podróży służbowej. Zatem od regulacji obowiązujących u danego pracodawcy zależy wysokość świadczeń, jakie jego pracownicy, skierowani do pracy w innej miejscowości, będą mieli w z tytułu odbywania podróży służbowej.

@RY1@i02/2012/242/i02.2012.242.21700090a.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 42 par. 4, art. 77⁵, art. 100 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. z 2002 r. ze zm.).