Czy odszkodowanie za mobbing można dostać w trakcie zatrudnienia

dradca prawny, Kancelaria Prawna Sobczyk i Współpracownicy

Pracownik, który na skutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenia o pracę (94³ par. 4 k.p.). Warunkiem ubiegania się o odszkodowanie jest złożenie przez pracownika oświadczenia o rozwiązaniu umowy na piśmie wraz ze wskazaniem mobbingu jako przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę (94³ par. 5 k.p.).

Podstawę dochodzenia od pracodawcy roszczeń majątkowych z tytułu mobbingu stanowi w pierwszej kolejności wspomniany art. 94³ par. 4 k.p. oraz art. 94³ par. 3 k.p. umożliwiający pracownikowi, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, dochodzenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Pracownik może wystąpić przeciwko swojemu prześladowcy również z roszczeniami wywodzonymi bezpośrednio z przepisów prawa cywilnego, żądając naprawienia tej części szkody majątkowej i niemajątkowej z tytułu mobbingu, która nie może być zaspokojona na podstawie art. 94³ par. 3 i 4 k.p. Mowa tu w szczególności o szkodzie majątkowej spowodowanej uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia (art. 444 k.c. w zw. z art. 300 k.p.).

W świetle powyższego, nierozwiązanie przez pracownika umowy o pracę z powodu mobbingu nie stanowi przeszkody dochodzenia roszczeń o odszkodowanie z tego tytułu w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jeśli zachowania pracodawcy były bezprawne, zawinione i wyrządziły szkodę. Takie stanowisko podziela również Sąd Najwyższy, wskazując, że niezłożenie przez pracownika oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę na podstawie art. 94³ par. 5 k.p. stanowi, co prawda, przeszkodę formalną ubiegania się o odszkodowanie, nie wyklucza jednak wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi na zasadach ogólnych, czyli na podstawie art. 415 i nast. k.c. (por. wyr. SN z 2 października 2009 r., II PK 105/09, OSNP 2011 nr 9-10, poz. 125).

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że pracownik, który decyduje się na dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych, musi zdawać sobie sprawę z tego, że zgodnie z art. 6 k.c. spoczywa na nim ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc winy i bezprawności działań pozwanego pracodawcy, wyrządzenia tymi działaniami szkody (faktu jej powstania i wysokości) oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy bezprawnymi i zawinionymi działaniami pracodawcy a powstaniem szkody. Powoda obciąża również udowodnienie wszystkich okoliczności dotyczących stosowania wobec niego mobbingu.

Podstawa prawna

Art. 94³, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 415, art. 444 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).