Czy każdy nauczyciel otrzyma dodatkowe wynagrodzenie roczne

Nie. Nauczyciele zatrudnieni w szkołach publicznych i nauczyciele akademiccy są uprzywilejowani w stosunku do innych pracowników sfery budżetowej w zakresie nabywania uprawnienia do trzynastek. Zasadą jest, że pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. W przypadku pracowników, którzy nie przepracowali u danego pracodawcy pełnego roku kalendarzowego o uprawnieniu do tego wynagrodzenia decyduje to czy pozostawali oni w zatrudnieniu co najmniej sześć miesięcy. W takim przypadku dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje pracownikowi proporcjonalnie do okresu przepracowanego (z wyłączeniem okresu, kiedy nie świadczyli oni efektywnie pracy).

Nauczyciel rozpoczynający pracę w nowej szkole na opisanych warunkach w pierwszym roku pracy nie nabyłby nigdy prawa do trzynastki. Wynika to ze specyficznych okresów, w jakich następuje zatrudnianie nauczycieli. Stosunek pracy nawiązywany jest z nimi zwykle nie na początku roku kalendarzowego, tylko na początku roku szkolnego.

Warunkiem otrzymania trzynastki przez nauczyciela jest jednak to, aby nawiązanie stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim nastąpiło zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyższej). Jeśli zatem zatrudnienie takie nastąpi w trakcie roku kalendarzowego, ale niezgodnie z organizacją pracy szkoły, to nauczyciel taki nie może skorzystać z takiego przywileju.

W praktyce największe wątpliwości dotyczą tego, czy zatrudnienie nauczyciela w trakcie roku szkolnego oderwane od organizacji pracy szkoły następuje wtedy, gdy szkoła zatrudnia nauczyciela na zastępstwo innego nauczyciela, które okazało się konieczne dopiero po rozpoczęciu roku szkolnego. W kwestii tej wypowiadane są różne poglądy.

W mojej opinii trafne jest w tym względzie stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej wskazujące, że określenie: "zgodnie z organizacją pracy szkoły" oznacza nawiązanie stosunku pracy z początkiem roku szkolnego, tj. 1 września danego roku (z uwzględnieniem dopuszczonej przepisami możliwości rozpoczęcia zajęć w innym terminie).

Przeciwnicy tego stanowiska, głównie związki nauczycielskie, argumentują, że "organizacja pracy szkoły" obejmuje również inne kwestie, ujęte w arkuszach organizacyjnych, np. plany nauczania, zasady tworzenia oddziałów, zasady organizacji indywidualnego nauczania. Twierdzą też, że w zakres tego pojęcia wchodzi konieczność zapewnienia dostatecznej kadry mogącej uczestniczyć w wykonywaniu przez daną jednostkę organizacyjną zadań oświatowych.

W mojej opinii argumentacja zwolenników liberalnej dla nauczycieli zatrudnionych na krótki okres wykładni przepisów jest o tyle nieprzekonująca, że trudno byłoby w praktyce wyobrazić sobie inną sytuację, w której szkoła zatrudnia nauczyciela niezgodnie z rozumianą w szerszym zakresie organizacją pracy szkoły. Skoro zatem ustawodawca i tak zdecydował w przypadku nauczycieli o skróceniu minimalnego okresu zatrudnienia wymaganego do otrzymania niepełnej trzynastki z 6 miesięcy do 4 miesięcy (obejmujących w szkołach publicznych okres od września do grudnia), to takiego uprzywilejowania nie można wzmacniać jeszcze bardziej w drodze rozszerzającej wykładni przepisów.

@RY1@i02/2012/028/i02.2012.028.21700070e.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późń. zm.).