Czy renciście trzeba wypłacić odprawę emerytalną

sędzia Sądu okręgowego w Kielcach

Tak, pracownik powinien otrzymać odprawę emerytalną, jeśli uprzednio nie uzyskał odprawy rentowej, a do rozwiązania umowy o pracę dochodzi w związku z jego przejściem na emeryturę.

Zgodnie z art. 92¹ k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Przy czym pracownik, który otrzymał odprawę, nie może już ponownie nabyć do niej prawa. Odprawa emerytalna lub rentowa jest bowiem przewidziana w kodeksie pracy jako świadczenie jednorazowe. Dlatego też pracownik, który już raz z niej skorzystał, nie może nabyć do niego prawa po ponownym zatrudnieniu się. Tak więc w przypadku ponownego podjęcia zatrudnienia przy jednoczesnym pobieraniu emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, pracownik nie otrzyma już odprawy, mimo że następnie nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Wskazywał na to również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 8 października 1998 r. (III APa 53/98) podnosząc, że art. 92¹ par. 2 k.p. stwierdzający, że pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną, nie może ponownie nabyć do niej prawa, oznacza, że ustawodawca określił prawo do odprawy emerytalnej jako uprawnienie jednorazowe a także, że uwzględnił fakt możliwości wielokrotnego, a nie jednorazowego przechodzenia pracowników na emeryturę lub rentę.

Podobnie wypowiedział Sąd Najwyższy w uchwale z 18 marca 2010 r. (II PZP 1/10, OSNP 2010/17-18/208) stwierdzając, że otrzymanie przez pracownika odprawy z tytułu przejścia na rentę z powodu niezdolności do pracy wyklucza nabycie przez tego pracownika prawa do kolejnej odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub prawa do odprawy uzupełniającej, stanowiącej różnicę wysokości odprawy emerytalnej i wysokości otrzymanej odprawy rentowej (art. 92¹ par. 2 k.p.). Zatem wcześniejsze pobranie takiej odprawy stanowi negatywną przesłankę ponownego nabycia kolejnej odprawy w związku z możliwym ustaniem kolejnych stosunków pracy, które emeryci lub renciści mogą ponownie nawiązywać po przejściu na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy. Przy czym w praktyce dla ustalenia, czy pracownik pobrał już odprawę emerytalną lub rentową, pomocne mogą być zwłaszcza poprzednie świadectwa pracy tego pracownika, gdyż pracodawcy mają obowiązek zamieścić tam stosowne informacje. Jeśli jednak z dokumentacji dotyczącej danego pracownika wynika, że nie otrzymał on dotychczas odprawy rentowej, co potwierdzają także jego wyjaśnienia, to przy rozwiązaniu umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę należy uznać, że ma on prawo do odprawy emerytalnej.

Podstawa prawna

Art. 92¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).