Czy każdy lekarz może wydać zaświadczenie

Od 1 stycznia 2012 r. art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji stanowi, że czas pracy osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym lub umiarkowanym nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Dodatkowo koszty badań, o których mowa w ust. 2, ponosi pracodawca.

Przepis ten wprost wskazuje, którzy lekarze uprawnieni są do wydania zaświadczenia. Są to lekarz medycyny pracy lub lekarz, pod opieką którego pozostaje osoba niepełnosprawna. Dodatkowo przepis określa również, który z wymienionych lekarzy ma niejako pierwszeństwo w wydaniu zaświadczenia. Zasadą ogólną jest, że zaświadczenie wydaje lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników. Natomiast jedynie w przypadku braku tego lekarza (np. nieobecności) zaświadczenie może wydać lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Taki pogląd wyraziło również Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w stanowisku z 19 grudnia 2011 r. (sygn. BON-I-52311-486-2-LK/2011). W związku z powyższym, jeśli u pracodawcy jest lekarz medycyny pracy, wówczas to on jest uprawniony do wystawiania zaświadczeń o celowości stosowania skróconych norm czasu pracy osobom z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności.

Bez względu na to, który lekarz wystawi zaświadczenie, na pracodawcy ciąży obowiązek pokrycia kosztów badań wykonanych w związku z uzyskaniem zaświadczenia. A więc może to być zarówno koszt samej wizyty u lekarza, jak i wykonania dodatkowych badań, np. tomografii czy badania USG.

Dlatego pracodawca może respektować przedstawione przez pracownika zaświadczenie, ale tylko pod warunkiem, że u tego pracodawcy nie ma lekarza medycyny pracy. Jeśli natomiast w zakładzie pracy taki lekarz jest, to on ma pierwszeństwo w wydawaniu zaświadczeń pracownikom niepełnosprawnym, a więc w takiej sytuacji pracodawca nie powinien uznawać zaświadczeń wydanych przez innych lekarzy.

Elżbieta Sadło

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 2 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 226, poz. 1475).