Dokształcanie w budżetówce także na podstawie pragmatyk

Pracownikom uczącym się z inicjatywy bądź za zgodą zakładu przysługują odpłatne urlopy szkoleniowe wyłącznie na konkretne egzaminy, w wymiarze:

w6 dni roboczych - dla przystępującego do: egzaminów eksternistycznych, egzaminu maturalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,

w21 dni roboczych w ostatnim roku studiów - na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Pracodawca nie ma obowiązku organizowania im dokształcania ani też jego finansowania. Powinien jednak w miarę możliwości je ułatwiać, co oznacza przychylanie się do wniosków podwładnych w tym zakresie, jeśli to możliwe, i niestwarzanie dodatkowych nieuzasadnionych problemów (wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 657/99; OSNP 2001/22/660 i w uchwała SN wydana w składzie siedmiu sędziów z 10 marca 2005 r., sygn. akt II PZP 2/05, OSNP 2005/16/240).

Osobom doskonalącym się z inicjatywy bądź za zgodą pracodawcy szef ma obowiązek udzielać, co do zasady, urlopów szkoleniowych w terminie wskazanym przez nich we wniosku. Ma prawo odmówić urlopu albo przesunąć go na kiedy indziej, gdy:

wzainteresowany stara się o urlop szkoleniowy bezpośrednio po nieobecności w pracy trwającej dłużej niż 30 dni (art. 229 par. 2 i 4 kodeksu pracy, dalej: k.p., wyrok SN z 28 października 2009 r., sygn. akt II PK 123/09, OSNP 2011/11-12/148) - wówczas można dać urlop szkoleniowy dopiero po skierowaniu pracownika na kontrolne badania lekarskie i doniesieniu zaświadczenia;

wnastąpiły nadzwyczajne wyjątkowe powody, np. konieczność ratowania życia ludzkiego, powódź, pożar;

wzachodzą przesłanki niecelowości udzielenia urlopu szkoleniowego, np. kiedy pracownik żąda tego urlopów już po upływie terminów egzaminów eksternistycznych;

wpracownik nie potwierdził stosownymi dokumentami celu udzielenia urlopu szkoleniowego, np. nie przedstawił dokumentu wydanego przez uczelnię poświadczającego datę odbycia danego egzaminu.

Zatrudnionemu podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy lub za zgodą zakładu pracy należą się również, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, zwolnienia z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny do punktualnego przybycia na obligatoryjne zajęcia i do wzięcia w nich udziału.

Szef może (ale nie musi) przyznać mu także dodatkowe świadczenia, np. pełne bądź częściowe dofinansowanie kosztów nauki, opłaty za studia, przejazdów, pożywienia, zakwaterowania i materiałów szkoleniowych.

Z osobą zdobywającą wiedzę z inicjatywy albo za zgodą pracodawcy trzeba zawrzeć umowę szkoleniową na piśmie, jeżeli zakład zamierza zobowiązać zainteresowanego do przepracowania pewnego czasu po zakończeniu nauki. Pracodawca ma prawo żądać, aby po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji pracownik pozostawał u niego w zatrudnieniu maksymalnie przez 3 lata (tzw. karencja). W tym okresie i podczas trwania nauki nie wolno mu:

wnie podjąć nauki bądź ją przerwać bez uzasadnionych powodów,

wstracić posady bez wypowiedzenia ze swojej winy,

wrozwiązać stosunku pracy za własnym wypowiedzeniem,

wodejść z pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy bez uzasadnionego powodu, albo bez wypowiedzenia czy za wypowiedzeniem w związku z mobbingiem, mimo braku przyczyn (art. 94³ i art. 55¹ k.p.).

Złamanie zakazu skutkuje obowiązkiem zwrotu przez pracownika wydanych na niego przez zakład świadczeń dodatkowych proporcjonalnych do okresu jego zatrudnienia po ukończeniu nauki bądź w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Nie ma konieczności spisywania umowy szkoleniowej, jeśli pracodawca nie zamierza zobowiązać zatrudnionego doskonalącego się z jego inicjatywy albo za jego zgodą do oddawania proporcjonalnych kosztów nauki.

Niektórzy pracownicy sfery budżetowej zostali objęci odrębnymi regulacjami określającymi odmiennie oraz bardziej lub mniej szczegółowo ich status pracowniczy (pragmatykami służbowymi). Pragmatyki te precyzują również zasady pobierania przez nich nauki z pomocą pracodawcy. Gdy stosunek pracy danej grupy zawodowej ustalają przepisy szczególne, kodeks pracy stosujemy do nich w zakresie tam nieuregulowanym (art. 5 k.p.). Prześledźmy, jak wygląda podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez główne kategorie profesji z sektora finansów publicznych.

KATEGORIA ZATRUDNIENIA: Samorządowcy

Do służbowych obowiązków samorządowców należy stałe podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Jednostka zatrudniająca w planie finansowym rezerwuje fundusze na ten cel (art. 29 ustawy o pracownikach samorządowych). I tyle wskazany akt prawny mówi o dokształcaniu pracowników samorządowych. W szczególności nie narzuca on, że koszty ich szkoleń pokrywa obligatoryjnie pracodawca. Dlatego dana grupa zawodowa podlega w pełni opisanym wyżej przepisom o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych z art. 102-103⁶ k.p. (art. 5 k.p. i art. 43 ustawy o pracownikach samorządowych). [przykłady 1, 2]

PRZYKŁAD 1

Urlop na studiach podyplomowych

Pani Anna, pracownica administracyjna urzędu gminy, nawiązała umowę o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych na studiach podyplomowych za zgodą pracodawcy, trwających od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. Załóżmy, że w kwietniu 2014 roku złoży wniosek o 4 dni robocze urlopu szkoleniowego na przygotowanie pracy dyplomowej, a gmina odmówi. I będzie miała rację, ponieważ urlop szkoleniowy o wartości łącznie 21 dni roboczych w ostatnim roku studiów nie przysługuje na studiach podyplomowych. Rzeczywiście, były z tym wątpliwości od początku wejścia w życie nowych przepisów szkoleniowych (co nastąpiło 16 lipca 2010 r.). Spowodował je resort pracy, który w obszernej interpretacji stwierdził, że urlop ten należy się w ostatnim roku studiów podyplomowych. Stanowisko to zostało skrytykowane przez ekspertów, ponieważ wedle prawa o szkolnictwie wyższym studia podyplomowe nie mieściły się w pojęciu "studia", a uczestnik studiów podyplomowych nie jest studentem. Prawo o szkolnictwie wyższym pod sformułowaniem "studia" rozumie wyłącznie studia pierwszego stopnia (licencjackie i inżynierskie) i drugiego stopnia (magisterskie), a "student" - osobę kształcącą się na studiach wyższych. Uczestnika studiów podyplomowych określa mianem słuchacza. Wszelkie kontrowersje przeciął par. 6 nowego rozporządzenia w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementu do dyplomu, które weszło w życie 1 października 2011 r. Rozporządzenie wprowadziło nowe miano dla egzaminu odbywanego na studiach podyplomowych - egzamin końcowy (dotychczas nazywał się egzaminem dyplomowym).

PRZYKŁAD 2

Zwrot kosztów nauki

Pan Edward, pracownik samorządowego zakładu budżetowego, podpisał umowę o podnoszeniu kwalifikacji za zgodą pracodawcy na rocznym kursie administracyjnym, odbywającym się od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. Zgodnie z umową szef zobowiązał się do pokrycia pełnej opłaty za szkolenie, a pracownik - do pozostawania w zatrudnieniu przez rok po zakończeniu nauki, czyli do 31 sierpnia 2015 r. Załóżmy, że pan Edward w marcu 2015 r. złoży jednostce propozycję zerwania współpracy za porozumieniem stron, a ta ją zaakceptuje. W takiej sytuacji nie może ona żądać zwrotu proporcjonalnych kosztów nauki wyłożonych przez pracodawcę. Mogłaby to zrobić, gdyby zatrudniony rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem lub w innych okolicznościach wymienionych w art. 103⁵ k.p. Sformułowana przez podwładnego oferta odejścia z pracy na mocy porozumienia stron nie mieści się w tym katalogu.

Podstawa prawna

Art. 94³ i art. 55¹, art. 102-103⁶, art. 229 par. 2 i 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 24 ust. 2 pkt 7, art. 29, art. 43 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 228, poz. 1458 z późn. zm.).

Par. 6 rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych (Dz.U. nr 196, poz. 1167).

KATEGORIA ZATRUDNIENIA: Pracownicy urzędów państwowych

Ustawa o pracownikach urzędów państwowych nie zajmuje się szerzej doskonaleniem przedstawicieli tej profesji. Mówi tylko, że ich obowiązkiem jest rozwijanie własnej wiedzy zawodowej (art. 17 ust. 2 pkt 6). W konsekwencji do pracowników urzędów państwowych stosujemy również opisane wyżej przepisy szkoleniowe z art. 102-103⁶ k.p. [przykłady 3, 4]

Wyjątkowo aplikację administracyjną oraz aplikację legislacyjną pracownik urzędu państwowego odbywa według odrębnych reguł, określonych w pragmatykach służbowych bądź wydanych na ich podstawie rozporządzeniach wykonawczych. Na aplikację administracyjną trafia pracownik podejmujący pierwszy raz pracę w urzędzie państwowym w celu teoretycznego i praktycznego przygotowania się do objęcia posady urzędnika państwowego. Trwa ona zwykle rok, rzadziej 6 miesięcy. Pracownik odbywa aplikację pod nadzorem kierownika lub opiekuna aplikacji, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie aplikacji administracyjnej oraz ocen kwalifikacyjnych urzędników państwowych. Program aplikacji opracowuje minister spraw wewnętrznych i administracji z właściwym ministrem. Obejmuje on głównie zajęcia praktyczne umożliwiające nabycie umiejętności zastosowania wiedzy teoretycznej w praktycznym działaniu i ewentualnie zajęcia teoretyczne mające na celu dokształcanie w zakresie wiadomości o państwie i prawie, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji i funkcjonowania organów władzy i administracji państwowej oraz organizacji i funkcjonowania gospodarki narodowej. Prowadzenie zajęć teoretycznych kierownik urzędu ma prawo zlecić szkole wyższej bądź instytucji naukowej. Aplikacja kończy się oceną kwalifikacyjną. Osobę, która otrzymała pozytywną ocenę kwalifikacyjną, trzeba zatrudnić na stanowisku, do którego przygotowywała się w toku aplikacji. Negatywna ocena kwalifikacji pozwala na angaż na stanowisku, od objęcia którego nie jest konieczne zaliczenie aplikacji administracyjnej. W tej sytuacji ponownej ocenie kwalifikacyjnej podlega on po rocznej pracy na tym innym stanowisku. [przykład 5]

Kierownik urzędu może skierować urzędnika państwowego mającego wyższe wykształcenie prawnicze na aplikację legislacyjną. Szerzej na ten temat piszemy w części dotyczącej pracowników służby cywilnej.

PRZYKŁAD 3

Obliczanie karencji

Pani Karolina, pracownica urzędu państwowego, zawarła umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych z inicjatywy pracodawcy na studiach wyższych, w latach 2013/2014. Zgodnie z umową urząd zobowiązał się do pokrycia 80 proc. czesnego za każdy rok studiów, a kobieta - do odpracowania 2 lat po zakończeniu nauki. Załóżmy, że ostatnie obowiązkowe zajęcia w ostatnim roku studiów pracownica zaliczy 20 czerwca 2014 r., obroni pracę dyplomową i zda egzamin dyplomowy 30 czerwca 2014 r., a dyplom ukończenia studiów wyższych odbierze z dziekanatu dopiero 12 września 2014 r. Przyjmijmy, że pracownica rozwiąże umowę o pracę z urzędem za własnym wypowiedzeniem 30 sierpnia 2016 r., a ten wezwie ją do oddania części dofinansowania studiów, argumentując, że karencja trwa od 12 września 2014 r. do 11 września 2016 r. W tych okolicznościach pracodawca mylnie odczytał okres karencji, podczas której kobieta powinna pozostawać w zatrudnieniu w urzędzie. Karencja biegnie bowiem 2 lata od zakończenia podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a zgodnie z art. 167 ust. 2 prawa o szkolnictwie wyższym studia kończą się w dniu złożenia egzaminu dyplomowego. W tej sytuacji karencja obejmuje okres od 30 czerwca 2014 r. do 29 czerwca 2016 r. Wobec tego pracownica rozwiązała umowę o pracę po upływie karencji.

PRZYKŁAD 4

Niepodjęcie nauki

Pan Bartek, pracownik urzędu państwowego, podpisał umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych za zgodą pracodawcy na pierwszym roku studiów trwającym od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. Pod koniec sierpnia 2013 roku pan Bartek uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego stracił przytomność i leżał w śpiączce. Wybudził się dopiero w kwietniu 2014 r. Dziekan zaakceptował jego wniosek o powtarzanie pierwszego roku studiów. Pracodawca nie może mu postawić zarzutu, że nie podjął studiów bez uzasadnionego powodu i żądać w związku z tym dopłaty do czesnego za pierwszy rok studiów.

PRZYKŁAD 5

Wliczanie do czasu pracy

Pani Iza przechodzi półroczną aplikację administracyjną. Zajęcia teoretyczne (2 dni w tygodniu: poniedziałek i wtorek) odbywa na uniwersytecie. Złożyła wniosek o udzielenie jej zwolnień od pracy w każdy poniedziałek i wtorek przypadający podczas trwania aplikacji administracyjnej. Pracodawca odmówił. I prawidłowo. Pani Iza odbywa bowiem aplikację w ramach swoich obowiązków służbowych, czyli w ramach czasu pracy. Choć ustawa o pracownikach urzędów państwowych nie precyzuje wprost, że czas spędzony na aplikacji administracyjnej wliczamy do czasu pracy, wynika to pośrednio z jej przepisów, a zwłaszcza z:

- art. 17 ust. 2 pkt 2, wedle którego podnoszenie kwalifikacji należy do obowiązków pracownika,

- art. 7 ust. 1 posługującego się pojęciem pracownik,

- konstrukcji przepisów regulujących aplikację administracyjną.

Podstawa prawna

Art. 94³ i art. 55¹, art. 102-103⁶, art. 229 par. 2 i 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 17 ust. 2 pkt 6 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 8 listopada 1982 r. w sprawie aplikacji administracyjnej oraz ocen kwalifikacyjnych urzędników państwowych (Dz.U. nr 39, poz. 258).

KATEGORIA ZATRUDNIENIA: Członkowie korpusu służby cywilnej

Do członków korpusu służby cywilnej przepisy szkoleniowe kodeksu pracy (art. 102-103⁶) stosujemy w bardzo wąskim zakresie. Dzieje się tak, ponieważ zostali oni objęci szczegółowymi przepisami o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych - art. 106-112 ustawy o służbie cywilnej, wprowadzającymi odmienne konstrukcje od kodeksowych.

Członek korpusu obowiązkowo uczestniczy, w ramach swoich obowiązków służbowych w szkoleniach przewidzianych dla służby cywilnej:

● centralnych - planowanych, organizowanych i nadzorowanych przez szefa służby cywilnej,

● powszechnych - planowanych, organizowanych i nadzorowanych przez dyrektora generalnego urzędu,

● w ramach indywidualnego programu rozwoju zawodowego - planowanych, organizowanych i nadzorowanych przez dyrektora generalnego urzędu w porozumieniu z zainteresowanym członkiem korpusu służby cywilnej,

● specjalistycznych - planowanych, organizowanych i nadzorowanych przez dyrektora generalnego urzędu, o tematyce związanej z zadaniami urzędu.

Szef służby cywilnej ustala co roku, w porozumieniu z Krajową Szkołą Administracji Publicznej, plan szkoleń centralnych, w tym priorytety szkoleniowe dla służby cywilnej, rodzaje szkoleń mających szczególnych znaczenie w danym roku oraz inne zalecenia i informacje dla osób organizujących i nadzorujących szkolenia w służbie cywilnej. Bezpośredni przełożony ustala indywidualnie dla każdego członka korpusu służby cywilnej indywidualny plan rozwoju zawodowego, wedle którego następuje kierowanie na konkretne szkolenia. Program uwzględnia m.in.:

● wnioski wynikające z oceny okresowej pracownika,

● zakładaną ścieżkę awansu zawodowego i finansowego,

● plany i możliwości rozwoju zawodowego zainteresowanego,

● potrzeby i możliwości urzędu w zakresie zatrudnienia.

Udział w takich szkoleniach traktuje się na równi z wykonywaniem obowiązków służbowych przez pracownika tej formacji. Stanowi on zatem jego czas pracy. Za takie szkolenia członek korpusu służby cywilnej nie ponosi żadnej odpłatności. Są one pokrywane odpowiednio ze środków budżetu urzędu albo państwa (art. 111 ustawy o służbie cywilnej). [przykład 6]

Członek korpusu ma prawo z własnej woli podjąć naukę w różnych formach poza szkoleniami przewidzianymi dla służby cywilnej. Dyrektor generalny urzędu może wówczas przyznać wyjątkowo pełne bądź częściowe dofinansowanie wydatków na takie przedsięwzięcie (art. 109 ust. 3 ustawy o służbie cywilnej). Do członka korpusu służby cywilnej stosujemy wtedy kodeksowe regulacje szkoleniowe (art. 102-103⁶). Dyrektor generalny urzędu, który zdecyduje się na ten krok, podpisuje z podwładnym umowę o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych z inicjatywy bądź za zgodą zakładu. W umowie ma prawo nakazać mu pozostanie z nim w zatrudnieniu przez jakiś czas po zakończeniu nauki, ale najdłużej przez 3 lata. Jeśli pracownik zerwie zakaz, sam składając np. wypowiedzenie, będzie mógł zażądać od niego zwrotu części kosztów wyłożonych na jego dokształcanie. Z drugiej strony będzie musiał udzielać zatrudnionemu płatnych urlopów szkoleniowych i zwolnień od pracy. Sytuacje takie są jednak bardzo rzadkie.

Dyrektor generalny urzędu może skierować członka korpusu służby cywilnej z wyższym wykształceniem prawniczym na aplikację legislacyjną, określając wzajemne prawa i obowiązki w umowie (art. 110 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej). Dokładnie zasady odbywania tej aplikacji określa rozporządzenie w sprawie aplikacji legislacyjnej. Obejmuje ona wykłady i konserwatoria odbywane w wyznaczonych terminach przez 10 miesięcy oraz zajęcia praktyczne prowadzone w konkretnych terminach przez 12 miesięcy. Kierownik aplikacji wyznacza aplikantowi patrona mającego wyższe wykształcenie prawnicze i co najmniej 5-letnie doświadczenie związane z legislacją oraz aktualnie wykonującego pracę związaną z legislacją. Aplikacja legislacyjna kończy się egzaminem. Aplikant ma obowiązek uczestniczyć we wszystkich tych zajęciach, a odpłatność za aplikację w wysokości 14-krotności minimalnej płacy ponosi dyrektor generalny urzędu.

PRZYKŁAD 6

Zajęcia dłuższe niż zwykle

Pan Jacek, członek korpusu służby cywilnej, uczęszcza na roczny kurs architektoniczny. Ze względu na chorobę jednego z wykładowców część zajęć we wrześniu 2013 roku odbywa się w czwartki i piątki od 10.00 do 18.00. W ramach swoich obowiązków pan Jacek pracuje codziennie od 8.00 do 16.00. Skoro pracownik służby cywilnej szkoli się w ramach czasu pracy, za każdy taki czwartek i piątek należą się mu po 2 godziny czasu wolnego, które wolno mu odebrać bezpośrednio przed lub po urlopie wypoczynkowym (art. 97 ust. 5, 6 i 9 ustawy o służbie cywilnej). W jego przypadku udział w szkoleniach planowanych dla służby cywilnej w godz. 16.00-18.00 stanowi bowiem godziny nadliczbowe.

Podstawa prawna

Art. 94³ i art. 55¹, art. 102-103⁶, art. 229 par. 2 i 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 97 ust. 5, 6 i 9, art. 106-112 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.).

Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 6 października 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej (Dz.U. nr 190, poz. 1274).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 1 września 2010 r. w sprawie aplikacji legislacyjnej (Dz.U. nr 161, poz. 1079).

KATEGORIA ZATRUDNIENIA: Nauczyciele oświatowi

Reprezentanci tej profesji podlegają pod własne rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad udzielania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z innych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania (dalej: rozporządzenie). Jednak akt ten precyzuje zasady nauki nauczycieli zatrudnionych w szkole w pełnym wymiarze zajęć, podejmowanej za skierowaniem dyrektora gównie na studiach wyższych oraz w zakładach kształcenia nauczycieli. Dyrektor udziela skierowania nauczycielowi ubiegającemu się o przyjęcie na studia w szkole wyższej, wyższej szkole zawodowej albo chcącemu uczęszczać do zakładu kształcenia nauczycieli, jeśli jest to zgodne z potrzebami szkoły. Takiemu nauczycielowi przysługują:

● płatne zwolnienia od pracy:

- na czas niezbędny do załatwienia formalności związanych z przyjęciem na studia i ze zdaniem egzaminu wstępnego - łącznie do 6 dni roboczych (par. 2 ust. 1 rozporządzenia),

- na czas niezbędny do przystąpienia do egzaminu w systemie eksternistycznym (par. 4 ust. 1 rozporządzenia),

● urlopy szkoleniowe z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:

- 28 dni roboczych - dla nauczyciela odbywającego studia zaoczne w każdym roku studiów (par. 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia),

- 21 dni roboczych - dla nauczyciela odbywającego studia wieczorowe, w każdym roku studiów (par. 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia),

- dodatkowo 21 dni roboczych - w ostatnim roku wskazanych studiów na przygotowanie pracy dyplomowej (magisterskiej) oraz przystąpienie do egzaminu dyplomowego (magisterskiego; par. 3 ust. 3 rozporządzenia),

- dodatkowo 10 dni roboczych - na przygotowanie pracy dyplomowej (magisterskiej) przez nauczyciela kształcącego się w systemie eksternistycznym (par. 4 ust. 2 rozporządzenia),

● dostosowanie rozkładu zajęć w szkole nauczyciela studiującego w systemie wieczorowym do rytmu zajęć w ramach nauki tak, aby nie przeszkadzało to w realizacji pensum (par. 7 rozporządzenia),

● zwrot kosztów przejazdu na obowiązkowe zajęcia i egzaminy na studiach wyższych do miejscowości nauki, innej niż miejsce zamieszkania bądź pracy nauczyciela, oraz ryczałt na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia podczas obowiązkowych zajęć - według przepisów o podróżach służbowych na obszarze kraju (par. 8 rozporządzenia).

Ponadto dyrektor może przyznać nauczycielowi ponoszącemu kwalifikacje zawodowe za jego skierowaniem na studiach bądź w zakładzie kształcenia nauczycieli dofinansowanie takiej nauki i dodatkowe urlopy szkoleniowe. Czyni to oczywiście w ramach posiadanych środków. [przykład 7]

Nauczyciel, który nie zaliczy roku studiów, traci prawo do odpłatnych urlopów szkoleniowych i pozostałych ulg i zwolnień na czas powtarzania roku. Jednak dyrektor może przyznać wszystkie lub niektóre przywileje, pod warunkiem że powtarzanie roku nastąpiło z powodu choroby bądź innego wypadku losowego. Nie wszystko też stracone, jeśli powtarzanie roku studiów jest efektem innych okoliczności; wtedy nauczycielowi przysługują bezpłatne zwolnienia od pracy na czas obowiązkowych zajęć dydaktycznych i egzaminów (par. 5 rozporządzenia). [przykład 8]

Nauczycielowi, rozpoczynającemu naukę w szkole wyższej albo w zakładzie kształcenia nauczycieli bez skierowania dyrektora dyrektor może przyznać wymienione świadczenia i ulgi (np. płatny urlop szkoleniowy, pokrycie czesnego) w ramach posiadanych na ten cel środków finansowych. Zwykle otrzymuje on bezpłatny urlop szkoleniowy, pod warunkiem że nie spowoduje to zakłócenia toku funkcjonowania szkoły.

W pozostałym zakresie nauczyciele podnoszą kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą zgodnie z art. 102-103⁶ k.p. Dotyczy to innych form nauki (np. kursy, szkolenia, studia podyplomowe), jak i nauczycieli zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy chcących doskonalić się choćby na studiach wyższych bądź w zakładach kształcenia nauczycieli.

PRZYKŁAD 7

Godziny ponadwymiarowe

Pan Tomasz, nauczyciel, od 1 października 2013 r. podnosi kwalifikacje zawodowe na studiach za skierowaniem dyrektora szkoły. Ma on przydzielone godziny ponadwymiarowe, a niektóre pokrywają się z udzielonym mu urlopem szkoleniowym. Takie godziny ponadwymiarowe traktuje jak przepracowane i w związku z tym należy za nie zapłacić wynagrodzenie (par. 14 rozporządzenia).

PRZYKŁAD 8

Powtarzanie roku studiów

Pani Zuzanna, nauczycielka, podnosi kwalifikacje zawodowe na studiach w systemie zaocznym na podstawie skierowania dyrektora szkoły, gdzie jest zatrudniona. Należy się jej co roku 28 dni roboczych odpłatnego urlopu szkoleniowego, refundacja kosztów przejazdu oraz ryczałt na koszty zakwaterowania i wyżywienia, a dyrektor przyznał jej dofinansowanie wydatków na czesne i opłaty za egzaminy w wysokości 80 proc. tych kosztów. W zeszłym roku jej miejscowość zamieszkania nawiedziła powódź i w związku z tym kobieta nie zaliczyła III roku studiów (rok akademicki 2011/2012). Powtarza go zatem w roku akademickim 2013/2014. Aby nie stracić przywilejów na studiach, nauczycielka napisała podanie do dyrektora szkoły, argumentując, że w wyniku powodzi musiała podjąć działania w calu zapewnienia podstawowych warunków bytowych rodzinie i dlatego nie zaliczyła III roku studiów. Dyrektor przychylił się do jej wniosku i potwierdził jej prawo do odpłatnych urlopów szkoleniowych, zwrotu kosztów, refundacji i do dopłaty do czesnego i opłat w trakcie powtarzania tego roku w roku akademickim 2013/2014.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 19 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z innych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania (Dz.U. z 2001 r. nr 1, poz. 5).

@RY1@i02/2013/182/i02.2013.182.217000600.803.jpg@RY2@

Renata Majewska szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac