Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Specjalne przywileje dla osób w wieku 50+ i ulgi dla pracodawców

11 lipca 2013

Przy zatrudnianiu starszych pracowników firmy często obawiają się szczególnej ochrony ich stosunku pracy. Jest jednak wiele ułatwień, np. brak składki na Fundusz Pracy czy krótsza wypłata chorobowego

Demografowie biją na alarm. Polskie społeczeństwo gwałtownie się starzeje, a szanse na odwrócenie tej tendencji są coraz mniejsze. Z tego powodu przedsiębiorcy muszą się liczyć z tym, że ich firmy nie przetrwają bez starszych pracowników, którzy ukończyli 50 lat. Dodatkowo do aktywności zawodowej w okresie poprzedzającym przejście na emeryturę ma zachęcać podniesienie wieku uprawniającego do tego świadczenia. Jednak samo wprowadzenie przymusu dłuższej pracy na niewiele się zda, jeśli firmy nie będą zainteresowane współpracą z osobami zbliżającymi się do emerytury. I właśnie dlatego już w 2008 roku rząd przyjął program "Solidarność pokoleń: Działania dla zwiększenia aktywności zawodowej osób w wieku 50+". Celem tego programu jest podejmowanie działań odnoszących się do promowania dostępu do zatrudnienia przez cały okres uczestnictwa w rynku pracy. Polityka "aktywnego starzenia się" nie dotyczy tylko osób po 50. roku życia, lecz odnosi się do działań w perspektywie cyklu życia. Kierowanie określonych grup działań do osób w wieku innym niż podstawowa grupa powyżej 50 ma swoje uzasadnienie m.in. w przyjętej ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.; dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) lub jest wskazana ze względu na długofalowe pozytywne skutki realizacji programu. Dotyczy to z jednej strony np. działań w zakresie profilaktyki zdrowotnej, z drugiej zaś działań zmierzających do zmiany postaw, które powinny być skierowane także do osób młodszych, tak aby zachęcić je do określonych postaw po osiągnięciu wieku 50 lat lub więcej. Część tego programu została już wdrożona. Pracodawcy płacą mniejsze składki za przyjmowanych pracowników, którzy byli bez pracy. Tworzone są programy mające na celu poprawę kompetencji i kwalifikacji pracowników po 50. roku życia. Poniżej przedstawiamy, z jakich specjalnych przywilejów mogą skorzystać pracodawcy, zatrudniając pracownika w wieku powyżej 50 lat.

Zwolnienie ze składek na Fundusz Pracy (FP) - pracownik

Pracodawcy nie mają obowiązku opłacania składek na FP przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50. rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Zwolnienie z opłacania składek należy liczyć od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została zawarta umowa o pracę.

art. 104b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia

Zwolnienie ze składek na FP - prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą nie muszą opłacać składek, jeśli osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn. Jeśli osiągnięcie powyższego wieku następuje w trakcie miesiąca kalendarzowego, zwolnienie z obowiązku opłacania tych składek jest możliwe dopiero od następnego miesiąca. Jedynie w przypadku osób, których 55. lub 60. urodziny przypadają pierwszego dnia danego miesiąca, zwolnienie z obowiązku opłacania tych składek przysługuje już od tego miesiąca, ponieważ w dniu swoich 55. czy 60. urodzin dana osoba jest osobą, która osiągnęła odpowiednio wiek 55 lub 60 lat.

art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia

Składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) - pracownik

Nie trzeba opłacać składek na FGŚP przez okres 12 miesięcy, licząc od pierwszego miesiąca następującego po zawarciu umowy o pracę. Dotyczy to pracownika, który ukończył 50 lat i przez okres 30 dni przed podjęciem zatrudnienia był zarejestrowany jako bezrobotny.

art. 104b ustawy o promocji zatrudnienia,

art. 9b ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.)

Składki na FGŚP - prowadzący działalność gospodarczą

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą nie muszą opłacać składek na ten fundusz, jeśli osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn.

art. 104b ustawy o promocji zatrudnienia

Wynagrodzenie za okres choroby

Pracodawca ma obowiązek wypłacania wynagrodzenia za czas choroby za pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 lat - tylko za pierwsze 14 dni w roku kalendarzowym. Wynagrodzenie to jest wypłacane na takich samych zasadach jak zasiłek chorobowy.

art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.; dalej: k.p.),

art. 7, 11 i 62 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.)

Okres ochronny

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Pod warunkiem że okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury. Zakaz ten obowiązuje tylko wówczas, gdy zatrudniony ma wystarczający staż pracy, by nabyć prawo do emerytury w ustawowym wieku. Przepis ten chroni pracowników w wieku przedemerytalnym przed zwolnieniem.

art. 39 k.p.

Dodatek wyrównawczy

Pracodawca w okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi. Jeśli wypowiedzenie warunków pracy i płacy spowoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje, do końca okresu, w którym korzystałby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z kodeksu pracy. Tym samym pracownikowi nie można wypowiedzieć umowy o pracę nawet w trakcie zwolnień grupowych, chociaż można mu wręczyć wypowiedzenie zmieniające. Jeśli obecne stanowisko jest objęte restrukturyzacją, pracodawca przenosi go na inne stanowisko. W razie restrukturyzacji pracodawca może rozstać się z pracownikiem zatem tylko w drodze porozumienia stron lub z przyczyn uzasadniających zwolnienie bez zachowania okresu wypowiedzenia.

art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.)

Ograniczona ochrona przed zwolnieniem

W przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji przedsiębiorstwa nie obowiązuje okres ochronny. Specjalnie traktowany nie jest również starszy pracownik, z którym została zawarta umowa na czas określony, w tym wypadku stosunek pracy kończy się bowiem wraz z terminem w niej określonym. Przepisu tego nie stosuje się także w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

art. 411 par. 1 k.p.

Zniesienie ochrony pracownika w wieku przedemerytalnym

Pracodawca może rozwiązać z pracownikiem stosunek pracy w okresie ochronnym. Dotyczy to sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy, czyli w ramach zwolnienia dyscyplinarnego z powodu popełnienia przez pracownika ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Firma ma także prawo rozstać się z pracownikiem w razie popełnienia przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Tak samo może postąpić przedsiębiorca w razie zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

art. 52 k.p.

Ograniczona ochrona chorego pracownika

Ochrona pracownika w wieku przedemerytalnym nie obowiązuje, gdy istnieją podstawy do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia bez jego winy. Dzieje się tak, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż trzy miesiące, a pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy. Nie ma także ochrony, gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące. Dotyczy to także sytuacji, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej sześć miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

art. 39 i 53 k.p.

Świadczenie przedemerytalne

Prawo do takiej formy pomocy mają zwolnieni pracownicy, których utracili pracę z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Z takiej możliwości może skorzystać osoba, która ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Z takiej samej możliwości może skorzystać osoba, która była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Osoby te po zwolnieniu muszą się zarejestrować w urzędzie pracy i przez co najmniej sześć miesięcy pobierać zasiłek dla bezrobotnych.

art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 170),

ustawa o promocji zatrudnienia

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.