Klauzula poufności nie chroni przed zwolnieniem

Firma może rozwiązać umowę z pracownikiem tylko dlatego, że ten nie zgodził się na zawarcie umowy o zakazie konkurencji i zaakceptowanie proponowanej kary za jego ewentualne złamanie. Tak orzekł Sąd Najwyższy.

10 stycznia 2011 r. pracodawca zwolnił zatrudnionego z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W skierowanym do niego piśmie jako przyczynę firma wskazała, że ten nie wyraził zgody na podpisanie umowy o zakazie konkurencji, która miała obowiązywać po ustaniu stosunku pracy. W efekcie powstałoby ryzyko wycieku strategicznych danych do firm konkurencyjnych.

Zwolniony odwołał się do sądu I instancji, który uznał, że wypowiedzenie umowy było zasadne, a jego przyczyna - konkretna i rzeczywista. Dodatkowo ustalił, że zwolniony, pracując jako programista nad produktem firmy, miał dostęp do jej strategicznych danych. W ocenie sądu strona pozwana, przedkładając pracownikowi do podpisu umowę o zakazie konkurencji, miała merytoryczne podstawy do zawarcia z nim tego typu kontraktu. Tym bardziej że ujawnienie informacji uzyskanych przez zatrudnionego mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Zdaniem sądu działanie firmy, która przez wprowadzenie kary umownej zmierza do zabezpieczenie swojego interesu, nie może prowadzić do uznania, że jest ono sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.). Sąd ustalił również, że pracodawca prowadził ze zwolnionym długotrwałe pertraktacje w celu osiągnięcia kompromisu w zakresie treści umowy o zakazie konkurencji. Nie zgodził się jednak na zmianę wysokości kary umownej z 24-krotności na 6-krotność wynagrodzenia. Żądania pracownika zostały oddalone.

Sprawa trafiła więc do sądu II instancji. Ten uznał, że firma miała uzasadnione podstawy do wprowadzenia umowy o zakazie konkurencji. Argumentował, że to jedyny sposób na uchronienie się przed konkurencyjną działalnością zatrudnionych. Pracownik mógłby wykorzystać pozyskane informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne. W ocenie sądu ochrony przed tym nie dawało samo podpisanie przez pracowników klauzuli poufności. Apelacja została oddalona.

Pełnomocnik pracownika wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego (SN). Zarzucił on, że przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę, czyli ryzyko wycieku strategicznych danych dostępnych dla pracownika, była nieprawdziwa, bo zwolnionego obowiązywała klauzula poufności.

Zdaniem SN przepisy zobowiązują zatrudnionego do szeroko rozumianej dbałości o dobro zakładu pracy (art. 100 par. 2 pkt 4 kodeksu pracy). Odmowa podpisania umowy o zakazie konkurencji może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem. Dodał, że pracodawca ma w takim wypadku prawo powołać się np. na utratę zaufania do podwładnego (zwłaszcza jeżeli ma podstawy do stwierdzenia, że pracownik rozważa zmianę miejsca pracy, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). SN uznał, że jeśli pracownik nie chce zawrzeć umowy o zakazie konkurencji, może to być pośrednim dowodem na jego brak lojalności, czy też chęć przedsięwzięcia działań godzących w interes pracodawcy. SN oddalił skargę kasacyjną.

Odmowa objęcia zakazem konkurencji może oznaczać utratę zaufania firmy

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego 12 lutego 2013 r., sygn. akt II PK 165/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia