Czy pracodawca musi ponieść koszty wszystkich badań zleconych przez lekarza

Lekarz medycyny pracy, będąc odpowiedzialnym za stwierdzenie braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku, może zlecać dodatkowe badania lekarskie w ramach badań profilaktycznych, a pracodawca jest obowiązany pokrywać ich koszty. Nie ma jednak przeciwwskazań, aby w umowie zawartej z placówką medycyny pracy zawrzeć zapis o obowiązku każdorazowego konsultowania z pracodawcą kosztów badań, jakim poddany zostanie pracownik. W przypadku odmowy przez pracodawcę wykonania zaproponowanych badań lekarz może odmówić wydania orzeczenia lekarskiego dopuszczającego pracownika do pracy.

Zgodnie z art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom, na swój koszt, profilaktyczną opiekę lekarską.

Jednym z najważniejszych obowiązków pracodawcy związanych z badaniami profilaktycznymi pracowników jest wydanie skierowania na te badania, które zgodnie z par. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (dalej: r.b.l.p.). powinno zawierać następujące informacje dotyczące określenie stanowiska pracy, na jakim osoba ta ma być zatrudniona, oraz informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach. Określenie zakresu i częstotliwości badania profilaktycznego należy natomiast do lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną, który robi to w oparciu o "Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników" stanowiące załącznik nr 1 do r.b.l.p. Trzeba przy tym zaznaczyć, że zgodnie z par. 2 ust. 2 r.b.l.p., lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne nie jest ściśle związany wskazówkami metodycznymi, o których mowa powyżej, bowiem może poszerzyć zakres badania profilaktycznego o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego badania, niż to określone we wskazówkach metodycznych.

W opisanym przypadku badanie EKG oraz poziomu cholesterolu powinno zostać zlecone m.in. pracownikowi, który na stanowisku pracy jest narażony na zagrożenia wynikające ze stałego dużego dopływu informacji i gotowości do odpowiedzi bądź też zagrożenia wynikające z pracy na stanowiskach decyzyjnych i związanych z odpowiedzialnością. W związku z powyższym na niektórych stanowiskach administracyjno-biurowych w pełni zasadne jest zlecanie takich badań dodatkowych.

Badania profilaktyczne powinny być wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez pracodawcę z placówką medycyny pracy. Taka umowa powinna określać m.in. zakres opieki zdrowotnej oraz warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, a także wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych.

Podstawa prawna

Par. 4 ust. 2 rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 69, poz. 332 ze zm.).

Oprac. Maciej Ambroziewicz

specjalista z zakresu bhp