Komu i czemu ma służyć wzmianka o zajęciu bezegzekucyjnym

Pracodawca w momencie otrzymania informacji o zajęciu wynagrodzenia staje się pośrednikiem między pracownikiem (dłużnikiem) a wierzycielem. Z wnioskiem o realizację zajęcia występuje z reguły komornik sądowy, doręczając pracodawcy zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia. Po stronie pracodawcy pojawiają się wówczas określone w przepisach obowiązki, a więc: poinformowanie komornika o wysokości wynagrodzenia pracownika, o terminach i kwocie, w jakiej zajęcie będzie realizowane, oraz o przeszkodach w jego dokonaniu. Następnie pracodawca ma obowiązek realizować zajęcie wynagrodzenia poprzez obliczenie i przekazywanie komornikowi odpowiedniej części wynagrodzenia przy zachowaniu kwot wolnych od potrąceń. Jeśli stosunek pracy zakończy się przed całkowitą spłatą zajęcia, pracodawca ma obowiązek umieścić w świadectwie pracy informację o zajęciu zawierającą oznaczenie komornika, sygnaturę sprawy oraz wysokość potrąconych kwot.

Kiedy komplikacje

Sprawa komplikuje się wówczas, gdy wynagrodzenie pracownika jest zajęte w trybie postępowania bezegzekucyjnego, czyli bez pośrednictwa komornika (art. 88 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej: k.p.). Wierzyciel, czyli osoba uprawniona do otrzymania świadczeń alimentacyjnych przyznanych na podstawie wyroku sądowego (lub postanowienia sądu w przypadku ugody), może wystąpić z wnioskiem o dokonywanie potrąceń bezpośrednio do pracodawcy dłużnika. Dla pracodawcy podstawą do wykonywania potrąceń z tego tytułu będzie wówczas wniosek wierzyciela oraz tytuł wykonawczy, czyli postanowienie lub wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Takie postępowanie dotyczy wyłącznie świadczeń alimentacyjnych na rzecz jednego wierzyciela przy braku innych tytułów egzekucyjnych.

Pojawia się jednak pytanie, czy takie zajęcie wynagrodzenia powinno znaleźć się w treści świadectwa pracy?

Co wynika z przepisów

Zgodnie z kodeksem pracy przy rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy, a dokument ten ma zawierać wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym (art. 97 par. 2 k.p.). Biorąc pod uwagę przepisy o egzekucji z wynagrodzeń zawarte w ustawie z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego; t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm. (art. 884 par. 2) pracodawca w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy umieszcza oznaczenie komornika, który zajął należność, numer sprawy egzekucyjnej oraz wysokość potrąconych kwot. Zatem przepisy wskazują, że w świadectwie pracy chodzi o egzekucję komorniczą.

Analogiczne wytyczne zawiera załącznik do rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60, poz. 282 ze zm.), gdzie w pkt 5 wzoru świadectwa wskazano, aby podać oznaczenie komornika, numer sprawy i wysokość potraconych kwot, co jest zgodne z kodeksem postępowania cywilnego.

Jaki jest cel

Powstaje wątpliwość czy przy potrąceniach bezegzekucyjnych należy postąpić tak samo, a jeśli tak, to jakie informacje należałoby tu zawrzeć oraz przede wszystkim komu i czemu miałoby to służyć.

Przy zajęciu komorniczym informacja na świadectwie ma służyć nowemu pracodawcy, który ma obowiązek dalszej realizacji zajęcia. Natomiast jeśli pracodawca wpisze w świadectwie informację o zajęciu bez egzekucji, czyli wskaże sygnaturę sądową postanowienia oraz kwotę, to ta informacja jest w zasadzie bez znaczenia dla nowego pracodawcy. Jak wskazano bowiem powyżej do realizacji zajęć bezegzekucyjnych niezbędny jest wniosek wierzyciela skierowany do aktualnego pracodawcy, który wraz z tytułem wykonawczym jest podstawą do dokonywania potrącenia z wynagrodzenia.

Wobec powyższego, stosując wykładnię językową, można uznać, że przepis nakazujący zawarcie w świadectwie informacji o zajęciu wynagrodzenia dotyczy wyłącznie zajęć komorniczych. Wykładnia celowa rozszerza zakres na wszystkie zajęcia egzekucyjne a więc te, w których między wierzycielem a dłużnikiem pośredniczy strona trzecia, jaką jest organ egzekucyjny (w praktyce komornik, naczelnik urzędu skarbowego, prezydent miasta) i nakłada obowiązki informacyjne wobec organu egzekucyjnego. Zatem wobec braku strony trzeciej w przypadku egzekucji bez pośrednika podawanie w świadectwie pracy informacji o zajęciu dokonanym na wniosek wierzyciela jest bezcelowe. Potwierdzają to prawnicy specjalizujący się w prawie pracy oraz część okręgowych inspektoratów pracy, choć w przypadku tych drugich zdania są podzielone.

Ważne

Podanie sygnatury postanowienia sądowego oraz kwoty potrącenia bezegzekucyjnego nie ma znaczenia dla nowego pracodawcy

@RY1@i02/2014/161/i02.2014.161.21700060b.803.jpg@RY2@

Marta Nowakowicz-Jankowiak ekspert ds. wynagrodzeń

Marta Nowakowicz-Jankowiak

 ekspert ds. wynagrodzeń