Jak można zatrudnić osobę, która nie ukończyła 16 lat

Co do zasady, można zatrudnić młodocianego, który łącznie spełnia następujące warunki:

wukończył 16 lat,

wukończył co najmniej gimnazjum,

wprzedstawi świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu.

Kodeks pracy dopuszcza jednak możliwość zatrudnienia osoby młodocianej, która ukończyła gimnazjum, i osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum.

Pracodawca może zatrudnić osobę, która nie ma jeszcze 16 lat, na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Jej forma zależy od tego, czy młodociany ukończył gimnazjum. Jeżeli je ukończył, możliwe jest zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu. Jeżeli natomiast młodociany nie ukończył gimnazjum, pracodawca może zawrzeć z nim umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, jeżeli uzyska:

wzgodę udzieloną przez przedstawiciela ustawowego (matki lub ojca) lub jego opiekuna,

wzaświadczenie od lekarza posiadającego uprawnienia do przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników potwierdzające, że dana praca nie zagraża jego zdrowiu,

wpozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Pracodawca może zawrzeć z młodocianym, który nie ukończył gimnazjum, umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy na wniosek jego przedstawiciela ustawowego (matki lub ojca) lub jego opiekuna, pod warunkiem że ten młodociany:

wzostał przyjęty do oddziału przysposabiającego do pracy utworzonego w gimnazjum oraz uzyskał pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej albo

wuzyskał zezwolenie dyrektora gimnazjum, w którego obwodzie mieszka, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz uzyskał pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Po ukończeniu przez młodocianego przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy pracodawca może zawrzeć umowę o pracę.

Przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:

wpracodawca,

wosoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,

wosoba zatrudniona u pracodawcy,

- pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Wymóg posiadania kwalifikacji nie dotyczy pracodawców, w imieniu których przygotowanie zawodowe młodocianych prowadzą uprawnieni do tego pracownicy.

Podstawa prawna

Par. 1-4 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 5 grudnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum (Dz.U. nr 214, poz. 1808).

Par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 232).

Oprac. Leszek Jaworski