Gdy poszkodowany jest zleceniobiorcą, postępowanie powypadkowe też konieczne

W takim przypadku zlecający pracę powinien przeprowadzić i udokumentować postępowanie powypadkowe, przy czym z uwagi na fakt, że praca, podczas której nastąpił wypadek, była wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej, na zasadach innych niż w przypadku zatrudnionego na podstawie stosunku pracy.

Wynika to z samej definicji wypadku przy pracy zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z przepisu tego wynika, że za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub umowy o świadczenie usług (do której, zgodnie z kodeksem cywilnym, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) albo umowy o dzieło, jeżeli taka umowa została zawarta z pracodawcą, z którym dana osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

W związku z tym jeśli ubezpieczony, np. zleceniobiorca, ulegnie wypadkowi podczas wykonywania swoich zadań, to takie zdarzenie należy zakwalifikować jako wypadek przy pracy, o ile spełnia ono wszystkie pozostałe przesłanki wynikające z powyższej definicji. Postępowanie powypadkowe osoby wykonującej pracę na podstawie umowy-zlecenia przeprowadza się jednak na innej podstawie niż w przypadku zatrudnionych w ramach stosunku pracy. Stosuje się rozporządzenie w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy (...), a dokumentem potwierdzającym jego przeprowadzenie jest karta wypadku, nie zaś - jak w przypadku pracowników - protokół ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku. Różnica polega też na tym, że zleceniodawca nie powołuje dwuosobowego zespołu powypadkowego, jak ma to miejsce, gdy poszkodowany jest zatrudniony na umowie o pracę. Powierzający pracę ma też obowiązek niezwłocznego zawiadomienia o wypadku właściwą terenową jednostkę organizacyjną ZUS, której przedstawiciel może uczestniczyć w postępowaniu powypadkowym.©?

Maciej Ambroziewicz

ekspert ds. bhp

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1242 ze zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1618).