Co powinien zrobić pracodawca, gdy pracownik nie rozliczył się z zaległości na karcie paliwowej

W opisywanej sytuacji pracownik dysponował (i nadal jeszcze dysponuje) kartą paliwową, na której przekroczył przyznany limit zakupu paliwa, a perspektywy uregulowania tego zadłużenia przez pracownika z własnej inicjatywy lub na wezwanie pracodawcy są niewielkie. W tych okolicznościach pracodawca powinien przede wszystkim wezwać pracownika do zapłaty zaległości, kierując do niego stosowne pismo. Brak reakcji pracownika stwarza podstawę do zainicjowania stosownego postępowania sądowego. W tym zakresie podstawę złożenia pozwu będzie stanowić art. 415 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), z którego wynika, że kto ze swej winy wyrządził szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia.

Na kanwie tego przepisu w orzecznictwie sądowym akcentuje się, że odpowiedzialność deliktowa powstaje, gdy łącznie wystąpią trzy następujące przesłanki: zawinione i bezprawne działanie lub zaniechanie sprawcy; szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym i zawinionym zachowaniem sprawcy a szkodą. Co ważne, kolejność badania przez sąd tych przesłanek nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego – jak twierdzi poszkodowany – wynikła szkoda, oraz dokonanie oceny jego bezprawności i zawinienia sprawcy, następnie ustalenie, czy w majątku poszkodowanego wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju. Dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 29 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa 661/17). Z kolei w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa 65/17, podkreślono, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej są zaistnienie szkody, wystąpienie zdarzenia, za które ustawa czyni odpowiedzialnym określony podmiot, oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą w tej postaci, że stanowi ona jego zwykłe następstwo. Należy podnieść, że ciężar udowodnienia wszystkich tych okoliczności obciąża co do zasady poszkodowanego. Przy odpowiedzialności na zasadzie winy poszkodowany ma obowiązek wykazania okoliczności, które dadzą podstawę do postawienia zarzutu zawinionego działania lub zaniechania. Bezprawność w rozumieniu art. 415 k.c. nie musi mieć swojego źródła w naruszeniu przepisów prawa, wystarczy bowiem stwierdzenie, że zachowanie sprawcy było obiektywnie nieprawidłowe, co w konsekwencji doprowadziło do wyrządzenia szkody.