W przypadku umów cywilnoprawnych nie ma podwyższenia kwot wolnych od potrąceń

W połowie maja 2020 r. wprowadzono obowiązek podwyższania kwot wolnych od potrąceń, który wynika z art. 52 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 875; dalej: tarcza 3.0). Przepis ten dotyczy wprost pracowników i odwołuje się do kwot wolnych od potrąceń, o których mowa w art. 871 kodeksu pracy (dalej: k.p.). Do tego ostatniego przepisu odwołują się natomiast: art. 91 k.p. dotyczący potrąceń dobrowolnych dokonywanych na podstawie zgody pracownika, a także art. 833 par. 21 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) odnoszący regulację k.p. do innych osób niż pozostające w stosunku pracy. Bardzo szybko pojawiły się wątpliwości praktyczne, kiedy realnie trzeba stosować art. 52 tarczy 3.0 w ww. przypadkach.

W zasadzie bez dyskusji przyjęto, że potrącenia dobrowolne także muszą mieć podwyższone kwoty wolne. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło także, że zmiany owych kwot wolnych nie dotyczą potrąceń z zasiłków z ubezpieczenia chorobowego (zob. „Podwyższanie kwot wolnych od potrąceń – mamy pierwsze urzędowe interpretacje”, dodatek Kadry i Płace z 4 czerwca 2020 r., DGP nr 108). W ich przypadku stosuje się zasady potrąceń takie jak przy emeryturach – a więc nie ma tam w ogóle zastosowania art. 871 k.p. Nie dotyczy to jednak wynagrodzenia chorobowego, które jest wynagrodzeniem w rozumieniu k.p. i reguła ta je objęła. Wątpliwości dotyczyły od początku potrąceń dokonywanych z umów cywilnoprawnych. Jest tam co prawda odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 871 k.p., ale przepisy tarczy 3.0 wyraźnie przyznały nowe uprawnienie jedynie pracownikom.