Pracownik może złożyć w sądzie powództwo o zasądzenie przedawnionych świadczeń

Pracownik musi szczególnie szybko zareagować w razie otrzymania od pracodawcy pisma z wypowiedzeniem umowy o pracę, bowiem na złożenie do sadu pracy odwołania od wypowiedzenia prawo pracy przewiduje jedynie siedmiodniowy termin. Z punktu widzenia pracownika istotne jest to, że w treści wypowiedzenia powinno znaleźć się pouczenie o możliwości i terminie odwołania. Jeżeli pracodawca zapomni o zamieszczeniu takiej informacji w wypowiedzeniu umowy o pracę, sąd rozpatrzy odwołanie pracownika, nawet jeśli ten uchybi terminowi. Podobne zasady mają zastosowanie w razie odwołania się pracownika od rozwiązania stosunku pracy z jego winy (tzw. zwolnienie dyscyplinarne), przy czym obowiązuje w tym wypadku dłuższy – 14-dniowy termin.

Powyższe terminy dotyczą dochodzenia roszczeń pracowniczych o szczególnym charakterze: związanych z rozwiązaniem stosunku pracy. Dla pozostałych roszczeń kodeks pracy ustanawia termin przedawnienia wynoszący trzy lata. Dla przykładu pracownik ma trzy lata na żądanie zapłaty należnego mu wynagrodzenia za pracę lub dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, diet za podróże służbowe, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy czy też odszkodowania za naruszenie przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla roszczeń związanych z rozwiązaniem stosunku pracy kluczowy jest dzień, w którym pracownik poweźmie informację o wypowiedzeniu umowy o pracę bądź rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia, z jego winy. Jeżeli pracodawca zakomunikuje swoją decyzję wyłącznie w formie ustnej, późniejsze pisemne potwierdzenie nie będzie miało wpływu na bieg terminu do odwołania. Natomiast, ubiegając się o zasądzenie wynagrodzenia za pracę czy dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, termin przedawnienia płynie oddzielnie dla każdego ze świadczeń należnych za dany miesiąc. Z każdym więc miesiącem pracownik może tracić możliwość skutecznego dochodzenia wyżej wymienionych świadczeń, jeżeli powinien był otrzymać je przed trzema laty.

Warto zwrócić uwagę na okoliczność, że pracownik może złożyć w sądzie powództwo o zasądzenie przedawnionych świadczeń. Sąd bowiem nie weźmie pod uwagę tej okoliczności z urzędu, a jedynie na zarzut przeciwnika procesowego, czyli pracodawcy. W tym miejscu istotne znaczenie ma zachowanie się pracodawcy w czasie biegu terminu przedawnienia roszczeń, ponieważ może okazać się, że pracodawca uznał roszczenia podwładnego. Uznanie może nastąpić w dowolnej formie, nawet w sposób dorozumiany. Wystarczy na przykład, że pracodawca poprosi pracownika o poczekanie jeszcze kilku dni na wypłatę zaległych diet za podróże służbowe w poprzednim roku. W takim przypadku bieg przedawnienia ulega przerwaniu, a trzyletni termin będzie biegł na nowo od daty uznania roszczenia.