Nie zawsze pracownik może podjąć dodatkowe zatrudnienie

Pracownik może być jednocześnie zatrudniony u dwóch lub więcej pracodawców. Jest to zgodne z jedną z zasad prawa pracy głoszącą, że każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy i że nikomu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu (art. 10 par. 1 k.p.). Z tego względu pracodawca nie może pracownikowi zabronić pracy u innego pracodawcy.

Sytuacja przedstawia się inaczej, jeżeli pracownika i pracodawcę łączy umowa o zakazie konkurencji. Zgodnie bowiem z art. 101¹ k.p. w zakresie określonym w odrębnej umowie pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach określonych w przepisach kodeksu pracy regulujących odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.

Należy pamiętać, że pracownik musi przestrzegać obowiązków pracowniczych, zwłaszcza wymienionych w art. 100 k.p. Jednym z nich jest sformułowany w art. 100 par. 2 pkt 4 k.p. obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy. Stąd też sytuacja, w której pracownik podejmuje drugą pracę u konkurencji, może być postrzegana przez pracodawcę jako przejaw braku dbałości o dobro zakładu pracy, lojalności, a w konsekwencji także być przyczyną utraty zaufania do pracownika i powodem rozwiązania stosunku pracy.

Pewną wskazówką w tej mierze może być wyrok Sądu Najwyższego z 3 marca 2005 r. (I PK 263/04, OSNP 2005/21/337), w którym sąd stwierdził, że prowadzenie działalności konkurencyjnej po odmowie zawarcia umowy o zakazie konkurencji oraz pomimo sprzeciwu pracodawcy jest świadomym naruszeniem przez pracownika obowiązku dbałości o dobro zakładu i może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.